خدا ( صلّى اللّه عليه و آله ) گروهى از اسب سواران را به جايى فرستاد و يك ماه طول كشيد كه از آنها خبرى نشد پس « وَ الْعادِياتِ ضَبْحاً » نازل شد « 1 » . و على بن ابراهيم در كتاب تفسير خود مىنويسد : حسين بن ابى حمزه از پدرش از ابو بصير از امام صادق ( عليه السلام ) روايت مىكند كه اين سوره در شأن اهل « وادى يابس » نازل شده است « 2 » . و شيخ طبرسى در مجمع البيان از مقاتل نقل مىكند كه منافقين مىگفتند : لشكر ارسالى پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) كشته شده‌اند پس اين سوره نازل گشت « 3 » . و قولى است بر اينكه اين سوره در وقتى كه پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) على ( عليه السلام ) را به جنگ ذات السلاسل فرستادند نازل شده است « 3 » . بنابر اين شواهد ، مىتوان گفت كه اين سوره يك جا نازل گشته است . 8 - سوره و الضحى از ابن عباس نقل شده كه وحى به پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) به مدت 15 روز قطع شد پس مشركين اظهار كردند : خداى محمد بر او غضب كرده و او را رها نموده است و اگر او پيغمبر بود نبايستى وحى از او قطع شود آنگاه سوره نازل شد « 5 » . و مرحوم شيخ طبرسى در مجمع البيان از گروهى نقل مىكند كه سوره يك جا نازل شده است « 5 » ولى سيوطى در اسباب النزول مىنويسد : شيخان و ديگران از جندب نقل كرده‌اند كه پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) ، مريض شد و يك يا دو شب را نتوانست براى عبادت ، قيام كند پس زنى آمد و گفت : اى محمد شيطانت را نمىبينم مگر رهايت كرده ؟ پس اين آيات نازل شد « وَ الضُّحى وَ اللَّيْلِ إِذا سَجى ما وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَ ما قَلى » « 7 » يعنى قسم به روز روشن و به شب در حينى كه استقرار پيدا كند پروردگارت ترا ترك نكرده و بر تو غضب ننموده است .

--> ( 1 ) اسباب النزول ، ص 810 . ( 2 ) تفسير قمى ، ج 2 ، ص 434 . ( 3 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 528 . ( 5 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 504 . ( 7 ) اسباب النزول ، ص 803 .