ابو الفضل مير محمدى زرندى
71
تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )
و اما در اصل بحث ، آنچه به نظر مىرسد اينكه : سورههائيكه دفعة نازل شده و يا گفته شده كه آنها دفعة نازل شده زياد است از جمله آنها ، اين سورهها هستند . 1 - سوره مائده دليل اين مطلب حديثى است كه عياشى از عيسى بن عبد اللّه و او از پدرش از جدش از على ( عليه السلام ) روايت مىكند ، كه بعضى از آيات قرآنى ، ناسخ آيات ديگر است و در اوامر پيغمبر نيز چنين است و بايد به اخير از روايات عمل كرد و سورهء مائده آخرين سورهاى است كه بر پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) نازل گشته پس ما قبل خود را ( چيزهائى كه تنافى دارد ) نسخ كرد ولى چيزى سوره مائده را نسخ نكرده است ، و مائده ، وقتى نازل شد كه رسول خدا سوار بر استر ابلقى بود و وحى چنان بر حضرت سنگين شد كه آن حيوان خوابيد و نزديك شد كه ناف آن به زمين كشيده شود و بر آن حضرت حالت اغمائى روى داد و پس از هوش آمدن ، سوره مائده را براى ما قرائت فرمود و آن حضرت به آن عمل نمود و ما هم به تبع آنحضرت عمل كرديم « 1 » . و نيز عياشى با اسناد خود از ابو حمزه ثمالى نقل مىكند كه مىگفت : از امام صادق ( عليه السلام ) شنيدم كه مىفرمود سوره مائده دفعة نازل گشته و در حين نزول آن ، هفتاد هزار ملك با آن بود « 2 » در عين حال سيوطى در كتاب اتقان ، مائده را در شمار سورههائى كه يك جا نازل شده نياورده است . 2 - سورهء انعام روايات زيادى بر نزول دفعى آن دلالت دارد ، از جمله : 1 - على بن ابراهيم در كتاب تفسير خود از پدرش از حسين بن خالد از امام رضا ( عليه السلام ) نقل مىكند كه سوره انعام دفعة نازل گشت و آن را هفتاد هزار ملك مشايعت مىكرد و صداى آنها به تسبيح و تهليل بلند بود و هر كسى آن را قرائت كند ملائكه
--> ( 1 ) تفسير عياشى ( سورهء مائده ) ج 1 ، ص 288 . ( 2 ) تفسير مجمع البيان ( سورهء مائده ) ج 3 ، ص 150 .