ابو الفضل مير محمدى زرندى
262
تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )
با اين حال بعضى در مقام تجديد يسر و سهولت برآمدهاند چنانچه از سعيد بن جبير ، نقل شده كه : تيسر در قرائت ، همان تلاوت و قرائت پنجاه آيه است . و از ابن عباس نقل شده كه 100 آيه است . و از حسن روايت شده : كسى كه صد آيه از قرآن را بخواند قرآن شريف در روز قيامت با او محاجه نكند و از كعب نقل شده : كسى كه صد آيه از قرآن بخواند از قانتين بشمار مىآيد . و سدى 200 آيه و جويبر ثلث قرآن را گفتهاند « 1 » . مورد نوزدهم آيه شريفهء « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ وَ الَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلاثَ مَرَّاتٍ مِنْ قَبْلِ صَلاةِ الْفَجْرِ وَ حِينَ تَضَعُونَ ثِيابَكُمْ مِنَ الظَّهِيرَةِ وَ مِنْ بَعْدِ صَلاةِ الْعِشاءِ ثَلاثُ عَوْراتٍ لَكُمْ . . . » « 2 » : اى كسانى كه به خدا ايمان آوردهايد بايد بردگان ملكى شما و اطفالى كه هنوز به بلوغ نرسيدهاند در هر شبانه روزى سه مرتبه اجازه بخواهند يك بار پيش از نماز صبح ، و هنگام ظهر كه جامهها را از تن برمىگيريد و پس از نماز عشاء كه اين سه وقت هنگام عورت و خلوت شما است . سيوطى در اتقان مىنويسد : گفته شده اين آيه شريفه نسخ گشته و ديگرى گفته نسخ نشده ولى مردم در عمل به آن تسامح مىكنند سپس در آخر كلامش مىنويسد : قول به احكام و عدم نسخ صحيحتر است « 3 » . و عتائقى مىنويسد : اين آيه شريفه با آيه « وَ إِذا بَلَغَ الْأَطْفالُ مِنْكُمُ الْحُلُمَ فَلْيَسْتَأْذِنُوا كَمَا اسْتَأْذَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ . . . » « 4 » منسوخ گرديده است « 5 » يعنى : آنگاه كه اطفال شما به حد احتلام ( بلوغ ) رسيدند بايد مانند ساير بالغين با اجازه وارد شوند . و شيخ مقداد سيورى مىنويسد : بعضى خيال كردهاند كه آيه شريفه نسخ شده است ولى چنين نيست سپس مىنويسد : ابن جبير مىگويد : كه بعضى خيال كردهاند آيه منسوخ شده نه قسم به خدا آيه منسوخ نشده ولى مردم در عمل به آن تسامح مىكنند .
--> ( 1 ) تفسير مجمع البيان ، ج 5 ، ص 382 . ( 2 ) سورهء نور ، آيه 58 . ( 3 ) الاتقان ، ج 2 ، نوع 47 ، ص 23 . ( 4 ) سورهء نور ، آيه 59 . ( 5 ) ناسخ و منسوخ عتائقى ، ص 63 .