و نيز پيشگوئىهاى عجيب قرآن شريف كه در خارج هم به وقوع پيوسته ، خود دليل اعجاز قرآنست . ولى اين دو مورد كه براى اعجاز قرآن ذكر شد شامل تمام سوره‌هاى قرآن نمىشود زيرا در تمام سوره‌ها خبرهاى غيبى و يا اخبار سابقين ذكر نشده است . و اما آنچه را كه ما اختيار كرديم ( كه نظر قرآن شريف در تحدى و معارضهء به مثل ، همان فصاحت و بلاغت و اسلوب خاص قرآن است ) شامل تمام سوره‌ها مىباشد و از آيهء شريفهء « أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً » « 1 » : ( آيا در قرآن ، تدبر و تأمل نمىكنند كه اگر از ناحيه غير خدا بود حتما در آن ، اختلاف زيادى مىيافتند ) به خوبى پيدا است كه تدبر در كلمات و اسلوب قرآن شريف ، هر گاه خوب تأمل شود ، خواهيم ديد هيچگونه اختلافى در آيات قرآنى نيست و اندك تفاوتى در سوره‌ها ديده نمىشود بلكه هر چه از آيات قرآن را كه به صورت بهترين نظم و تأليف ديده مىشود متضمن معناهاى صحيحى است كه در قالب الفاظ فصيح قرار گرفته است و تفاوتى بين آنها نيست چه آياتى كه در توحيد ذات و چه آياتى كه در توحيد صفات نازل شده است و نيز تفاوتى بين آياتى كه در اخلاق حسنه وارد و آياتى كه درباره نهى از بديها و كارهاى زشت ديده مىشود نيست ، آيات مبين حلال ، با آيات مبين حرام ، و آيات حاكى از داستانها ، با آيات غير آن هيچ تفاوتى ندارند پس با توجه به اين مطلب ، بديهى است هر شخص متأمل و منصفى حكم خواهد كرد كه قرآن ساختهء بشر نيست بلكه از ناحيهء خالق بشر است . يادآور مىشود كه درك اين مطالب خارج از قدرت بشر ، كه در كتاب خدا ديده مىشود ، محتاج به تخصص و نبوغ در علم معانى و بيان و علم بديع نيست بلكه كسى كه از اهل علم باشد و هر چند از علماى معانى و بيان نباشد و نبوغ هم در او مشاهده نگردد مىتواند اين اعجاز را بفهمد . بلى ، كسى كه بخواهد از محاسن و فضائل ادبى و غير ادبى قرآن مجيد تفصيلا اطلاع پيدا كند ناچار بايد به كتابهاى مفصلى مانند كتاب دلائل الاعجاز ، تأليف شيخ عبد القادر جرجانى كه در اعجاز قرآن نوشته مراجعه و دقت كند و شيخ در اول كتابش مطالبى دارد كه حاصلش اينست : هر گاه كسى بخواهد از مزاياى عظيم و برترىهاى روشن و اوصاف عجيبهء

--> ( 1 ) سوره نساء ، آيه 82 .