ابو الفضل مير محمدى زرندى
159
تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )
از الفاظ ، چه بسا به اختلاف در معانى منجر مىشد مثلا « بشرا » در آيه شريفه « هُوَ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ » هر گاه بدون نقطه و اعراب باشد « بسرا » احتمال زيادى در تلفظ داده مىشود بعضى داراى معنا و بعضى بدون معنا كه هر گاه آنهائى را كه معنا ندارد حذف كنيم مستلزم اقوال و احتمالات زيادى مىگردد از جمله اينكه : « نشرا » بضم نون و شين و يا « نشرا » بضم نون و سكون شين و يا « نشرا » بفتح نون و سكون شين و يا « بشرا » بضم باء و سكون شين بر حسب قرائت عاصم بنا به قولى و بر طبق قرآنهاى فعلى . ممكن است اختلافات ، در بين قرّاء سبعه روى همين اعتبارات باشد كه هر كسى بر وفق ذوق خود ، از كلمات بىنقطه و اعراب ، استخراج كرده است و به حمد اللّه ابو الاسود و شاگردانش به اين اختلاف خاتمه دادند كما اينكه عثمان به اختلافى كه از ناحيه تجويز قرائت قرآن به هفت حرف ناشى شده بود خاتمه داد و چه كار خوبى انجام دادند . سبب اقدام عثمان و ابو الاسود دئلى در بحثهاى سابق ذكر كرديم كه جهت اقدام عثمان بر حسب حديثى كه در صحيح بخارى نقل شده اين بود ، كه حذيفه در جنگ آذربايجان و ارمينيه حضور داشت جريانى را در رابطه با قرآن مجيد مشاهده كرد و ديد اهل شام قرآن را با كيفيت خاصى و اهل عراق با كيفيت ديگرى تلاوت مىكنند و چه بسا به مشاجره و سپس به تكفير منجر مىشد . حذيفه وقتى مراجعت كرد قبل از ورود به منزلش نزد عثمان رفت و اظهار كرد اى عثمان امت را درياب تا مانند يهود و نصارى كه در كتابهاى خود اختلاف داشتند كه به تكفير همديگر منجر مىگشت نشوند . عثمان به گروهى از نويسندگان دستور داد تا قرآنهايى از روى نسخهاى كه ابو بكر از روى نسخههاى عصر پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) تهيه كرده بود بنويسند و آنها هم اجابت كردند و چند قرآن نوشتند ، عثمان اين قرآنها را به مراكز استانها فرستاد و دستور داد كه غير اين قرآنها هر چه هست بسوزانند و اين كار باعث شد كه اختلافها و مشاجرهها خاتمه پذيرفت « 1 » . اين خلاصهاى از حديث بود كه نقل كرديم .
--> ( 1 ) صحيح بخارى ، ج 6 ، ص 226 . و در فتح البارى در شرح حديث مذكور مىنويسد : عثمان اهالى شام و عراق را وادار كرد كه مجتمعا در اين جنگ شركت كنند و رئيس لشكر شام در اين جنگ حبيب بن مسلمه الفهرى و حذيفه سرپرست اهل