ابو الفضل مير محمدى زرندى

154

تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )

و مصحف ابى بن كعب را بسوزانند چرا شما قرآن خود را نياورديد ؟ تا اينكه طلحه عرض كرد چرا جواب سؤال مرا نداديد ؟ فرمود : عمدا پاسخ ندادم آيا قرآنى كه عمر و عثمان تهيه كرده بود قرآن است يا غير قرآن هم در آن هست گفتم : نه بلكه همه آن قرآن است فرمود : هر گاه به آن عمل كنيد از آتش جهنم نجات يافته و به بهشت وارد خواهيد شد زيرا در همان ، حجت ما و حقوق ما و لزوم اطاعت از ما بيان شده است « 1 » . از اين حديث شريف استفاده مىشود ، كارى كه عثمان كرده به كرامت و عظمت قرآن صدمه نزده است بلكه همهء آن قرآن و ، عمل به آن ، موجب نجات از آتش است . و مؤيد اين مطلب ، اينكه على ( عليه السلام ) پس از آنكه متصدى خلافت شد و قدرت را به دست گرفت ديده نشده كه در اين موضوع اقدامى عليه آن بكند و قرآنى تهيه كند كه مردم ، ملزم باشند عمل كنند پس اگر آنچه عثمان بجا آورد مضر به قرآن بود بر على ( ع ) لازم بود كه وقتى به قدرت رسيد اين ضرر را مرتفع و مردم را به سيره اولى وادار كند . ارسال قرآنهاى نوشته شده به شهرها عثمان پس از آنكه قرآن‌هايى از روى نسخه ابو بكر نوشت همه آنها را به بعضى از شهرهاى بزرگ فرستاد فقط يك قرآن به نام « امام » نزد خود نگهداشت . يعقوبى مىگويد : عثمان قرآنها را فرستاد ، قرآنى به كوفه و قرآنى به بصره و قرآنى به مدينه و قرآنى به مكه و قرآنى به مصر و قرآنى به شام و قرآنى به بحرين و قرآنى به يمن و قرآنى به الجزيره و به مردم دستور داد كه از روى همين نسخه واحده ، قرآن را تلاوت نمايند « 2 » . سيوطى مىنويسد : در عدد قرآن‌هاى ارسالى عثمان ، اختلاف است و مشهور ، عدد آنها را 5 قرآن دانند و ابن ابى داوود از طريق حمزه زيّات نقل مىكند كه : عثمان چهار قرآن به اطراف فرستاد و مىگويد : از ابو حاتم سجستانى شنيدم كه مىگفت : عثمان هفت قرآن نوشت و شش نسخه از آن را به اطراف فرستاد يعنى به مكه ، شام ، يمن ، بحرين ، بصره ، كوفه و يك نسخه از آن را نزد خود نگهداشت « 3 » . و رافعى مىنويسد : مصاحف ، بنا به قول مشهور ، هفت قرآن بوده تا جايى كه مىگويد :

--> ( 1 ) كتاب سليم بن قيس ، ص 100 . ( 2 ) تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 158 . ( 3 ) الاتقان ، ج 1 ، نوع 18 ، ص 60 .