ابو عبد اللّه زنجانى مىنويسد : بنا به رأى فرنگىها ، خط عربى دو نوع است يكى از آن دو كوفى است كه از يك نوع سريانى اخذ شده است كه به آن « اسطر نجيلى » گفته مىشود و ديگرى نسخ است ، كه از نبطى مأخوذ است . و در حاشيهء كتابش مىنويسد : مملكت نبطىها محدود است از شام به وادى القرى نزديك مدينه به حسب شمال و جنوب ، و از طرف شرق و غرب از باديه شام تا خليج سوئز ، شامل شمال غربى جزيرة العرب و جزيره سينا مىباشد « 1 » . و اين دو خط در قبال هم معروف و شايع بوده تا ظهور اسلام ، الا اينكه خط نبطى در مراسلات و نوشتجات تجارى ، و خط مسند در كتابها خصوصا كتابهاى دينى به كار مىرفت . خط قرآن در عصر پيغمبر اكرم ( ص ) با توجه به مطالب گذشته روشن شد كه خط رايج ، در اوايل اسلام ، خط مسند - كه به كوفى تبديل شد - و خط نبطى - كه مبدل به نسخ شد - بوده ؛ اينك سؤالى پيش مىآيد كه آيا قرآن كريم در عصر پيغمبر به كدام يك از اين خطها نوشته شده ؟ آنچه از كتب تاريخ استفاده مىشود اين است كه قرآن كريم در ابتدا با خط نسخ كه متبدل از نبطى بوده نوشته شده سپس با خط كوفى متولد از مسند - كه به خط حميرى هم ناميده مىشد - به نگارش مىآمد تا اينكه در اوايل قرن چهارم ابن مقله ( خطاط مشهور ) پيدا شد و خط نسخ را بر طبق قواعد خوبى درآورد كه صلاحيت پيدا كرد كه مصحف با آن نوشته شود و بعدا هر چه قرآن نوشته مىشد با خط نسخ خوب نوشته مىشد و البته اين در وقتى بود كه قرآن كريم نزديك دويست سال با خط كوفى نوشته شده بود و اما شاهد بر مطلب : 1 - در مفصل مىنويسد : بعيد نيست اهل مكه خط رايج خود را كه به آن نسخ گفته مىشود از حوران اخذ كرده باشند و بتراء و علا كه دو محلّ است كه با مكه پيوند محكمى داشتند و طائفه نبط در آن دو مكان ساكن بودند . . . تا جائى كه مىگويد : اين خط رايج همان خط نبطى متأخر و خط نويسندگان قرآن است و نبط ايجاد كنندهء خط نسخ است و اما

--> ( 1 ) تاريخ قرآن ، زنجانى ، ص 2 .