كلام بلخى و جواب آن بلخى در تفسير آيه بر حسب نقل شيخ طبرسى مىنويسد : مقصود از آيه و كتاب ، نامه اعمال بندگان است نه قرآن شريف ، چنانچه آيات قبل و بعد ، بر آن شاهد است « 1 » و مراد بلخى ، از آيات متقدمه ، آيات شريفه « يُنَبَّؤُا الْإِنْسانُ يَوْمَئِذٍ بِما قَدَّمَ وَ أَخَّرَ بَلِ الْإِنْسانُ عَلى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ وَ لَوْ أَلْقى مَعاذِيرَهُ » و از آيات متأخره آيات « وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ » مىباشد . اين آيات شريفه همانطورى كه بلخى استفاده كرده به امور اخروى و حقائق آن مربوط مىشود و به قرينه سياق ، بايستى آيهء محل بحث نيز مربوط به جريانات قيامت باشد ليكن از جمله « إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ » و نيز آيهء « ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا بَيانَهُ » كه در پى آيه محل بحث آمده ، استفاده مىشود كسى كه عجله مىكرده و سپس از آن ممنوع شده عجله‌اش براى اين بوده كه خوف داشته قسمتى از مطالب را فراموش نمايد تا اينكه خداى تعالى با اين دو آيه نگرانى او را بر طرف ساخته است . اين معنا كه براى آيه گفته شد با شأن نزولى كه براى آن نقل شده مناسبتر است از آنچه بلخى گفته است ، زيرا هر گاه مراد از كتاب ، نامه اعمال بندگان باشد گناهكاران از امت ، چه خوفى دارند كه قسمتى از نامه را فراموش كنند تا خداى تعالى به آنان تسلى دهد كه نترسيد و ما آنها را جمع خواهيم كرد و نمىگذاريم از بين برود ؟ و در حديث است كه پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) پس از نزول اين آيات ، در هنگام دريافت وحى عجله نمىكرد و ساكت بود تا جبرئيل ( عليه السلام ) از قرائت تمام وحى ، فراغت پيدا كند و پس از آن مشغول قرائت وحى و آيات نازل شده مىگشت « 1 » . بنابر اين ، هر گاه سند اين حديث كه از ابن عباس نقل شده اعتبار داشته باشد به خوبى دلالت دارد كه پيغمبر اسلام ( صلّى اللّه عليه و آله ) آنچه را كه از جبرئيل اخذ مىكرد فراموش نمىفرمود - چنانچه از وعده خداوندى استظهار مىشود . - و اين معنايى كه براى آيه ذكر شد مورد تأييد مرحوم شيخ طبرسى در مجمع البيان قرار گرفته است « 1 » و زمخشرى نيز آن را تأييد نموده است ، و در كشاف مىگويد : خداوند به پيغمبرش دستور مىدهد كه اى رسول ما !

--> ( 1 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 397 .