قبلا به آن اشاره كرده است . وى مىگويد : « پيدايش بخش زيادى از اين اختلافهاى قرائتى ، به ويژگى خط عربى باز مىگردد ؛ ساختار نوشتارى اين خط ، آواهاى مختلفى را پيش‌رو مىنهد كه در نتيجهء اختلاف نقطه‌هاى وضع شده در بالا يا پايين اين خط و تعداد آن نقطه‌هاست . همچنين در حالت تساوى آوايى ، اختلاف حركات كه در اصل خط عربى چيزى آن را مشخص نمىسازد موجب اختلاف در موقعيت اعراب كلمه و در نتيجه ، اختلاف معنايى آن مىشود . بنابر اين اختلاف نقطه‌گذارى رسم الخط و اختلاف حركات در نوشته‌اى يكپارچه و در قالب حروف صامت ، نخستين علّت در پيدايش حركت اختلاف قرائتها در متنى بوده‌اند كه هرگز منقوط نبوده و يا در نقطه‌گذارى و حركت دادن آن دقت صورت نگرفته است . » « 1 » . مضمون اين متن ، با وجود تفصيل آن ، همان ادعاى بلاشر است كه رسم الخط عثمانى كه صورتى از خط عربى است ، موجب پيدايش بسيارى از گونه‌هاى مختلف قرائت شده است . لازم نيست تا به منظور ردّ سخن گلدزيهر ، تمام سخن وى را مورد بررسى قرار دهيم چه اين مهم ، مجال خاصى مىطلبد « 2 » . امّا در اين جا به اين سخن بسنده مىكنيم كه رسم الخط مصحف ، در واقع ، به احتمالاتى در قرائت كه به طريق روايت ثابت نشده است ، منجر مىگردد ، اين احتمالات قرائتى چنان كه در سخن از ابن مقسم ، گذشت وجوهى دروغين مىباشند ، زيرا پيشتر بيان شد كه قرائت ، سنتى است پيروى شده [ كه از منبع نخستين اخذ مىشود چنان كه آمده : القراءة سنة يأخذها الاخر عن الاوّل ، فاقرئوا كما علّمتموه ] . از اين رسم الخط دو گونه وجوه قرائتى زاييده مىشود 1 - وجوه قرائتى از ناحيه تصحيف 2 - وجوهى قرائتى كه در كتابهاى شواذ به « جواز » توصيف شده‌اند . چون در زبان عربى يا در لهجه‌ها وجهى دارند .

--> ( 1 ) گلدزيهر ، مذاهب التفسير الاسلامى ، ترجمان : عبد الحليم النجّار ( به عربى ) ، 1955 . ( 2 ) دكتر عبد الفتاح شلبى در اين خصوص ، كتابچه‌اى به نام « رسم المصحف و الاحتجاج به فى القراءات » در سال 1960 به چاپ رسانده كه در ردّ گلدزيهر دلايل قانع كننده‌اى آورده است . هر چند كه ما مخالف برخى از آراى او هستيم ، [ عبد الهادى الفضلى ، مقدمه‌اى بر تاريخ قرائات قرآن كريم ، ترجمان : محمد باقر حجتى ، ص 125 به بعد ] .