عبد الصبور شاهين ( مترجم : سيد حسين سيدى )

197

تاريخ القرآن ( تاريخ قرآن ) ( فارسى )

در مىيابيم كه مصحف مورد نظر وى همين مصحف نمونه [ امام ] مىباشد كه اگر عثمان به آن نمىپرداخت ، وى به آن اقدام مىكرد . آنچه كه فعلا از او در دست داريم مجموعه‌اى از قرائتهاى شاذ است كه گاهى به اختلاف لهجه‌اى بر مىگردد و گاهى به توضيح و تفسير . در هر حال اختلاف كلّى با آنچه كه از عبد اللّه بن مسعود يا ابىّ بن كعب و يا ابن عباس روايت شده است ، ندارد . تنها اختلاف در ويژگى يك واژه يا به عبارت صحيح‌تر ، در طبيعت حروفى [ قرائتهايى ] مخصوص به على [ ع ] است كه نمايندهء محيط مشخصى است كه آثار خود را بر واژگان باقى گذارده است . خوانندهء صاحبنظر در بيان قرآنى ، قرائتها و تفسيرهاى على را داخل در آراى وى مىداند چنان كه ويژگى بقيهء اصحاب رسول خدا [ ص ] نيز كه اين مصاحف و قرائتها از آنها روايت شده ، اين گونه است . 1 - قرائتهايى با ويژگى لهجه‌اى قرائت على [ ع ] - إِيَّاكَ نَعْبُدُ ( به فتح همزه ) « 1 » . - نَعْبُدُ به اشباع « دال » كه از آن « واو » توليد مىگردد « 2 » . [ نعبدو ] - خُطُواتِ الشَّيْطانِ ( به همزه و ضمّ « طا » ) « 3 » . - فَلْيَصُمْهُ ( به كسر « لام » ) « 4 » . - فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ ( به ضم « نون » ) « 5 » .

--> ( 1 ) نك : فاتحه ( 1 ) ، بخشى از آيهء 5 . بنگريد به : ابن خالويه ، المختصر من كتاب البديع ، ص 1 ؛ الكرمانى ، شواذ القراءة ، ص 15 و ابو حيّان ، البحر المحيط ، ج 1 ، ص 23 . ( 2 ) نك : فاتحه ( 1 ) ، بخشى از آيهء 5 . بنگريد به : الكرمانى ، شواذ القراءة ، ص 15 و ابن خالويه ، المختصر ، ص 1 . ( 3 ) نك : بقره ( 2 ) ، بخشى از آيهء 168 . بنگريد به : شواذ القراءة ، ص 34 ؛ ابو حيّان ، البحر المحيط ، ج 1 ، ص 479 ؛ ابن جنّى ، المحتسب ، ص 24 و المختصر ، ص 11 . [ قرائت عمومى : خطوات . . . ] . ( 4 ) نك : بقره ( 2 ) ، بخشى از آيهء 185 . بنگريد به : البحر المحيط ، ج 2 ، ص 41 ؛ المختصر ، ص 12 و شواذ القراءة ، ص 36 . [ قرائت عمومى : فليصمه . . . ] . ( 5 ) نك : بقره ( 2 ) ، بخشى از آيهء 237 . بنگريد به : المختصر ، ص 15 ؛ شواذ القراءة ، ص 41 و البحر المحيط ، ج 2 ، ص 235 . [ قرائت عمومى : فنصف ] .