قصيدهء اسرار الحكمه [ القسم الاول فى المنطقيات ] آيا شنيده قياس و شناخته برهان * گرفته ياد مقالات منطق يونان سؤال دارم چندى جواب بايد كرد * اگر غوامض منطق تو را شدست آسان قياس را ز چه معنى نهاده‌اند اشكال ؟ * به شكل و صورت او را چه نسبت است و نشان ؟ از اين سه شكل به اول چرا يكى مخصوص * به اوّلى ز چه معنى گرفت وى عنوان ؟ چو از مطالب در اول آنچه بايد هست * چه حاجت است بدين دو ، ز حجّت و برهان ؟ چرا نتيجه شبيه خسيس تر چيزى است ؟ * ز كيف و كمّ و نه از اضطرار و از امكان چرا سوالب كلى و مطلق عامى * نبد چو موجب كلّى به عكس با فرمان ؟ به عكس موجب جزوى چو راه و سامان بود * به عكس سالب جزوى چرا نبد سامان ؟ چرا همى همه الفاظ مفرد كلّى * ز پنج قسم نگيرد زيادت و نقصان ؟ چو جنس و نوع و چو فصل و چو خاصه و چو عرض * جز اين نيايد قسمى به امتحان و بيان چرا مقوله ده آمد ، نه بيش ازين و نه كم * چه علّت است مر اين را به قسمت و برهان ؟