اضافىّ با سلبىّ « 1 » ، يا سلبىّ با حقيقىّ و اضافىّ . و صفت حقيقىّ مفرده - يا با غير آن ممتنع است در حقّ واجب لذاته ، و بواقى غير ممتنع است ، و ترا هست كى اعتبار كنى از نفس خوذ . مقالت ششم از فنّ دوّم از جملهء بنجم كى در علم الهى است . در كيفيت فعل واجب الوجود و ترتيب « 2 » ممكنات ازو صادر اوّل از واجب لذاته ممكن نيست كى باشذ الّا عقلىّ « 3 » محض ، - جه اگر جنين نباشد جنانك شناختى : يا عرضى باشذ ، يا هيولائى ، يا صورتى ، يا جسمى ، يا نفسى . جايز نيست كى عرض باشذ ، - جه خالى نباشذ از آنك محلّ او : يا واجب [ ( باشذ ) ] ، يا غير او . لكن بحقيقت روشن شذ كى واجب در ذات او هيج صفتى متقرّر نشود . و اگر محلّ او غير واجب باشذ آن غير متقدّم باشذ بر عرضى كى حالّ است در آن . - به جهت « 4 » وجوب افتقار حالّ بمحلّ ، بس محلّ اولى باشذ كى معلول اوّل باشذ از عرض او ، و فرض كرده‌اند كى عرض معلول اوّل است ، هذا خلف . و ديگر اگر معلول اوّل عرضى باشد جواهر همه معلول او باشند - و فساد آن را بحقيقت شناختى . بعد از ان احتياج جوهر بعرض با احتياج عرض بأو مؤدّى است بدور محال ، جه آن جوهر جوهريست كى محلّ عرض باشذ - بر تقدير آنك عرض معلول اوّل باشذ . و جايز نيست كى معلول اوّل هيولى جسميّت باشذ ، و الّا صورتى كى حالّ باشذ از معلولات او باشد ، و لازم آيذ كى قابل جيزى باشذ كى فاعل اوست ، و بطلان آن از بيش رفت . و به جهت آنك هيولى اخسّ ممكنات است ، [ ( بس ) ] اگر آن ممكنات معلول او باشند ، لازم آيذ كى

--> ( 1 ) - يا حقيقى يا اضافى يا يا سلبى يا اضافى با سلبى - م - يا حقيقى يا اضافى يا با سلبى يا اضافى سلبى - ط - با حقيقى يا اضافى يا سلبى يا اضافى يا سلبى - مب اصل بىنقطه است . ( 2 ) - تركيب - م . ( 3 ) - عقل - م . ( 4 ) - جهت - ط .