قطب الدين محمود بن ضياء الدين مسعود الشيرازي
750
درة التاج ( فارسى )
و نفس انسان « 1 » من حيث وحدتها و بساطتها واجب است كى حادث نباشد بسبب آنج در مباحث علل و معلولات شناختهء . بل كى او وقتى حادث باشد كى درو اعتبار اثنينيّتى بكنند « 2 » جون انضياف اضافهء با « 3 » غير آن بأو - جه علّت قديمه جون لذاتها اقتضاء صدور امرى كند ازو منفكّ نشوذ البتّه از تعلّق آن امر بأو ( و متوقّف نشوذ آن تعلّق بأو ) بر شرطى ، پس « 4 » منعدم نشوذ تعلّق معلول بعلّت فاعلى او اصلا ، و اگر جه جايز باشد انعدام تعلّق او بعلّت قابلى اگر او را قابلى « 5 » باشد جنانك در اعراض . و تقرير آن از بيش رفت ، و محتاج است بفضل تأمّلى - و ذهنى ثاقب . و ازين هم ظاهر شوذ كى جوهر وحدانى « 6 » نفس معدوم نشوذ ، - جه اگر معدوم شوذ سبب عدم او يا : وجود امرى باشد - يا عدم امرى . اگر وجود امرى باشد لابدّ بوذ كى ( تابع او شود عدم علّت نفس كى قدم آن واجب است به جهت استحالت صدور قديم از حادث ، و كلام در عدم ) علّت نفس عايد گردذ . همجنين تا عدم واجب لازم آيد « 7 » جنانك زوذ باشد كى بدانى ، و آن محال است . و اگر عدم امرى باشد ، آن « 8 » امر معدوم : يا قديم باشد ، و محال عايد گردذ ، يا حادث - و حينئذ لازم آيد از عدم او كى سابق است بر آن عدم نفس قبل از وجود او ، جنانك لازم آيد از عدم او كى متأخّرست از وجود او [ عدم ] نفس بعد از وجود او . پس نفس من حيث وحدتها و بساطتها حادث باشد بسبب سبق عدم او بر وجود او ، و فرض كرده شد كى او حادث نيست - ازين حيثيّت هذا خلف .
--> ( 1 ) - انسانى - م . ( 2 ) - نكنند - ط . ( 3 ) - يا - ط . ( 4 ) - ط بى : پس . ( 5 ) - قابل - ط . ( 6 ) - وجدانى - م . ( 7 ) - ط بى : آيد . ( 8 ) - ط بى : آن .