توهّم كنند شش دائره كى هر يكى از آن بر دو نقطهء متقابل از نقط دوازده‌گانه بگذرد ، سطح فلك اعظم به دوازده قسم شود - متساوى ، هر قسمى را از آن برجى خوانند . و جون آفتاب در ما بين نقطهء اعتدال ربيعى - و انقلاب صيفى باشد ، زمان ربيعى باشد ، و جون در ربعى باشد كى در « 1 » بىاوست از جهت شمال ، زمان صيفى باشد ، و جون در ربع ثالث باشد خريفى ، و در ربع رابع شتائى . و مساكنى كى مسامت معدّل النّهاراند آفتاب [ ب ] سمت رءوس ايشان رسد - در دو نقطهء اعتدال ربيعى ، و خريفى ، و هر يكى ازين دو وقت بيش ايشان صيف باشد ، - و بعد از هر صيفى : خريفى ، و شتائى ، و ربيعى ، پس آنجا دو ربيع باشد ، و دو صيف ، و دو خريف ، و دو شتا - و اگر جه اينها قريب‌اند بتشابه بيش ايشان - بحسب مسامتهء آفتاب . و آفاق اين مواضع همه بر دو قطب عالم گذر « ن » د . و قطع معدّل النّهار كنند ، و دوائرى كى موازى او باشد از قطب تا قطب ، به دو قسم متساوى - و بر زواياء قائمه . پس هر كوكبى را در آنجا طلوع - و غروب باشد ، و زمان مكث فوق الأرض و زمان مكث تحت الأرض متساوى باشند . و روز - و شب آنجا ابدا متساوى باشند . و تقاطع آفاق با معدّل النّهار در مواضع مائله ازو بر زواياء غير قائمه باشد ، پس آنجا احد قطبي العالم مرتفع شوذ از افق ، و آن ديگر منحطّ شود ازو . و بعضى از كواكب ابديّ الظهور باشند ، و بعضى ابديّ الخفاء . و افق ، قاطع دوائر موازى معدّل النّهار باشد ، به دو قسم غير متساوى . و جون قطب شمالى ظاهر باشد ، قوس ظاهر از دوائر شمالى فوق الأرض اعظم باشد از آنج در تحت الأرض باشد ، و از دوائر جنوبى

--> ( 1 ) - پى .