مستدير است ، و آن بسبب ظلّ زمين است . و اگر نه كريت آب بوذى ساير در بحر از هر كدام ناحيه كى باشد و بهر كدام ناحيهء كى روذ جون نزديك مىشوذ ببرّ اول با روى آب رءوس جبال را بيند « 1 » يا منار بعد از آن جندانك « 2 » نزديك مىشوذ مرتفع مىشوذ او را شيئا فشيء « 3 » گوئيا كى غرق بوذه است در دريا - و ظاهر مىشوذ اندك اندك ، و اگر سطح آب مستوى بوذى بدفعه واحده همه را بديدندى . و زمين در ميان آسمان است ، - جه آفتاب و غير او از كواكب جون غروب مىكنند با مشرق نمىآيند - الّا به تمام حركت دورى ، و اگر بيش از تمام دور رجوع كردندى طلوع از مغرب كردندى ، و جنين نيست و اگر زمين از مركز مجاوزت كردى بهر جانب كى فرض كنند قاصد علو بوذى - و اين ملايم او نيست . و اگر بموضعى از آسمان نزديكتر بوذى آن كس كى مسكن او محاذى آن موضع بوذى از آسمان كمتر از نيمه ديدى ، و آنك مسكن او محاذى موضع بعيد بوذى از آسمان بيش از نيمه ديذى . و زمين را قدرى محسوس نيست به نسبت با آسمان ، و الّا تمامت كسانى كى بر زمين‌اند از آسمان نديدندى ابدا الّا اقلّ از نصف او - به قدر تفاوتى كى ميان مركز زمين باشد ، و محيط او . و آنج ظاهر است ما را از آسمان نيمه است بتقريبى كى لا يغادر التّحقيق شيئا محسوسا . و اگر نه اين جنين بوذى كوكب را از ثوابت « 4 » جون نقطه نديدندى در آسمان - با آنك ارباب علم هيأت بيان كرده‌اند كى او بزرگترست از زمين باضعاف بسيا « ر » . و زمين متحرك نيست به حركت دورى ، و الّا بايستى كى اگر كسى از مقام واحد بقوّت واحده : دو تير ، يا دو سنگ ، به دو جهت انداختى

--> ( 1 ) - وا بينند - اصل . ( 2 ) - بعد از اين جنانك - ط . ( 3 ) - بشيء - ط . ( 4 ) - از شوائب - اصل .