كل او نيست ، جنانك در سائر مقدّرات است ، . جه كرهء سريعه ممكن نيست كى حركت كند در آن مدت ، به آن سرعت ، اكثر من الدّورتين ، و لا اقلّ . و نه نيز بطيئه ممكن باشد كى در مدت مفروضه حركت كند مثل حركت سريعه ، و نه اكثر از آن . و انّيّت زمان ظاهرست به اين تنبيه ، - لكن ماهيت او خفى است . و از انها نيز [ كه ] تنبيه مىكند بر انيت و ماهيت زمان ، آن است : كى قبليتى كى با بعديّت مجتمع نمىشوذ ، و اوست سابق بر وجود حادث ، نفس عدم نيست ، جه ( عدم ) گاه باشد كى بعد « 1 » باشد جنانك ، شايد كى قبل باشد ، و نه ذات فاعل - جه او قبل ، و مع ، و بعد ، باشد ، بس قبليّت جيزى ديگرست ، كى : لا يزال درو تجددى ، و تصرّمى « 2 » هست على الاتصال « 3 » و او متصل است در ذات خود ، و غير قارّ الذات . - جه ما اگر فرض كنيم متحركى كى قطع مسافتى كند - كى حدوث حادث ما بانقطاع « 4 » حركت او باشد ، بس ابتداء حركت او بيش از اين حادث باشد ، و ميان ابتداء حركت ، و حدوث حادث ، قبليّات ، و بعدّيات متصرّم متجدد باشد ، مطابق اجزاء مسافت ، و حركت ، بس اين قبليّات ، و بعديّات ، متّصل باشد - اتّصالى جون اتصال مسافت ، و حركت ، - بس آن شىء كى غير قارّ الذات است ، و سابق بر حادث ، و متصل - اتصال المقادير ، زمان است . و او را مفهومى نيست غير اتّصال الانقضاء و التّجدّد . و اگر ذهن فرض نكند درين اتصال تجزّى بالفعل ، در آن تقدّم و تأخر نباشد . و اجزاء مفروضه را در زمان تقدم و تأخر عارض نمىشود . بل تصور عدم استقرار « 5 » اجزا - كى مستلزم تصور تقدم و تأخر است ، حقيقت زمان است . و تقدم و تأخر لاحق زمان است لذاته ، و لا حق غير او بسبب او « 6 » ، و آن غير هر جيزى باشد كى او را حقيقتى باشد

--> ( 1 ) - عدم - اصل . ( 2 ) - تصرفى - م ( 3 ) - على الاتصالين - اصل . ( 4 ) - تا بانقطاع - م . ما بانقطاع - ط . ( 5 ) - الاستقرار - م ( 6 ) - بسبب امر - م .