- است . - تا بدانند - كى فنّ مشتمل است بر همه - يا بعضى . و جون اين معلوم شذ . - بدانك : غرض از منطق - تميز است ميان : صدق - و كذب در اقوال ، و خير - و شرّ در افعال ، و حقّ - و باطل در اعتقادات . و منفعت آن قدرت است - بر تحصيل علوم نظرىّ - و عملىّ ، به جهت آنك استعداد بيش از تحصيل آن ناقص است ، - و بعد از تحصيل آن كامل . و مقاربت « 1 » بكمال ، - به جهت آنك كمال انسان در معرفت حقّ است - تا اعتقاد كند ، و معرفت خير - تا اختيار كند ، - و خير بفعل آورد . و مراد از خير ، خير حقيقىّ است - كى عبارت است از شجاعت - كى كمال [ ( قوّت ) ] غضبىّ است ، - لتوسّطها بين ( طرفي ) الإفراط و التّفريط . كى آن تهوّر - و جبن است . و عفت - كه كمال « ( قوّت ) » شهوىّ است ، - به جهت توسّط او ، ميان دو طرف افراط و تفريط « [ قوّت ] » شهوت ، - كى شره - و خمود است . و حكمت - كى كمال قوّت نطقىّ است ، - بسبب توسّط « [ او ] » ميان دو طرف افراط - و تفريط قوّت نطقىّ كى جربزه و بلاهت است ، . كى مجموع ايشان را عدالت خوانند - اگر هر سه با يكديگر متعادل باشند - نه متغالب . - نه خير مجازىّ ، - كى عبارت است از مطعم هنىء ، - و منكح شهىّ ، و مسمع بهىّ ، و ملبس سنىّ ، و نفاذ امر ، و رواج كار ، و تيز « 2 » بازار روزگار . و بدانك بعضى از منطق فرض است - و آن برهان است ، جه او به جهت تكميل ذات است . و بعضى نفل ، و هو ما سواه « 3 » من اقسام القياس ، جون : جدل ، و خطابت ، و شعر ، و مغالطه . - جه اينها از بهر خطاب با غيراند ، نه از بهر تكميل ذات . و هر كس كى علم منطق نداند ، و طلب علومى كند

--> ( 1 ) - مقاربت - اصل . مقارنت - نسخه - ظ . ( 2 ) - تيزى - ط - ه - ظ . ( 3 ) - سوى - م .