صورت ، بىحاكمى عاقل - عادل صورت نبندد . قاعدهء دوم از قطب سيّم از خاتمه - در سياست مدنىّ - كى عبارت از تهذيب اخلاق است ، و آن مشتمل « [ است ] » بر ده فصل ، و تذكره - مشتمل بر آنج در فصول ده‌گانه مذكورست ، و غير آن بسياقتى ديگر . فصل اوّل - در آنك : افعال - و اخلاق عاقل بايذ - كى بر وفق مصلحت نفس او - و نفس عالم باشذ . فصل دوّم - در آنك : حسن و قبح افعال - و اخلاق - بر سه قسم است . فصل سيّم - در آنك افعال مكلّف - بحسب حكم شرع ، بنج قسم است . فصل جهارم - در اخلاق . فصل بنجم - در فضيلت حسن خلق ، و مذمّت سوء خلق . فصل ششم - در بيان آنج در حدّ حسن خلق ، و سوء خلق گفته‌اند . فصل هفتم - در بيان آنك : اخلاق قابل تغيير و تبديل‌اند . فصل هشتم - در طريق تهذيب اخلاق . فصل نهم - در بيان كيفيّت سلوك طريق تهذيب اخلاق . فصل دهم - در اخلاق محموده - و مذمومه . - و بيست و سه قسم از آن برشمرده شذ جون : كم خوردن ، و مباشرت باعتدال كردن ، « ( و ) » خشم فرو خوردن ، « ( و ) » آداب سخن گفتن ، « ( و ) » ترك مرا - و جدال كردن ، « ( و ) » ترك تصنّع . و تفاصح در سخن كردن « 1 » ، ترك فحش گفتن ، ترك مزاح و سخريّه كردن ، سرّ نگاه داشتن ، راست گفتن ، از غيبت احتراز كردن ، از سخن‌جينى برهيز كردن ، دوزبانى - و دوروئى ناكردن ، احتراز از خطا - و زلل كردن ، از خشم احتراز كردن ، از حقد اجتناب نمودن ، عفو كردن ، رفق - و تأنّى ورزيدن ، دل در دنيا نابستن ، « ( و ) » از مثالهاء هشت‌گانه - كى دنيا را به آن

--> ( 1 ) - گفتن - م - ط - ه .