على الاطلاق ، بر حسب اختلاف درجهء « 1 » قرب و بعد « 2 » از اعلى جناب فيّاضى « 3 » قدّوسى كه بر عرش اقصى مراتب الكمال و البهاء ، و العزّ و العلاء ، مستوى است ، عزّ مجده و جلّ ذكره . مراتب طول سلسلهء به دو / 13 / - كه بسايط « 4 » عينيه‌اند ، و تركّب « 5 » ايشان همين « 6 » در لحاظ « 7 » عقل « 8 » است از جنس و فصل لا غير ؛ و قابل كون و فساد ، و مرهون امكان استعدادى و حركت مادّه « 9 » در كيفيات استعداديه « 10 » نيستند ، بلكه مجعول جاعل حق‌ّاند ، به محض رحمت سابغه « 11 » و عنايت « 12 » بالغه - پنج است : اوّل : مرتبهء عقول محضه « 13 » كه انوار عقليهء قاهره‌اند . « 14 » و در عرض اين مرتبهء اشرف و اتمّ و ابهى و اقدم ، « عقل نخستين » كه صادر اوّل و اسبق « 15 » اشعّهء تنزّلات « 16 » نور الانوار اوست و به اصطلاحى او را « عقل كلّ » گويند . دوّم « 17 » : مرتبهء نفوس مفارقهء فلكيه « 18 » كه جواهر « 19 » عاقله و انوار مدبّره‌اند . و اين مرتبه نيز عرضى « 20 » عريض دارد ، و اقدم و اجمل اين عرض « نفس اولى » كه متعلّق است به تدبير جرم فلك « 21 » اقصى كه اعظم و اشرف ابدان افلاك است « 22 » ؛ و به يك اصطلاح اين جوهر مجرّد را « 23 » - كه نفس فلك الافلاك است - « نفس كلّ » گويند . و « عرش » را گاه بر « عقل اوّل » ، و گاه بر « نفس اولى » و گاه بر « بدن فلك الافلاك » اطلاق كنند . و باشد كه عقل نخستين را « عرش اعظم » خوانند ، و جرم فلك اقصى را « عرش عالم اجسام » .

--> ( 1 ) . ن : در چه . ( 2 ) . م : + است . ( 3 ) . پ : قيّام ؛ ق : قيومى ؛ م : فياض . ( 4 ) . ن : بساط . ( 5 ) . پ ، م : تركيب . ( 6 ) . ن : همان . ( 7 ) . پ : احاطهء ؛ ت : لحاظه ؛ ق : - لحاظ . ( 8 ) . ق : عقلى . ( 9 ) . س : - مادّه . ( 10 ) . م : استعدادية . ( 11 ) . پ ، ت ، س ، ق ، م ، ن : سابقه . ( 12 ) . پ : عنايات . ( 13 ) . پ : محض . ( 14 ) . م : قاهراند . ( 15 ) . س : رسق . ( 16 ) . پ : شرّلات ؛ ت ، س : تترّلات . ( 17 ) . پ ، ج ، م : دويم . ( 18 ) . م : افلاكيه . ( 19 ) . س : جوهر . ( 20 ) . ن : عرص . ( 21 ) . پ : قلك . ( 22 ) . م : - است . ( 23 ) . م : - را .