سيد محمد خالد غفارى

46

فرهنگ اصطلاحات آثار شيخ اشراق ( فارسى )

اشراقى او در مورد موضوعات ديگر ، به اصطلاح يا موضوع مورد نظر ، در اين كتاب مراجعه شود . ج ) آثار شيخ اشراق شيخ شهاب الدّين سهروردى ، شيخ اشراق ، در مدّت كوتاه زندگى پربارش ، آثار فراوانى به زبان فارسى و عربى به رشته تحرير در آورد و نيز اشعارى به زبان فارسى و عربى سرود . آثار او ، هم از لحاظ سبك و شيوهء نگارش و هم از جهت ارزش و اعتبار محتوا ، در نوع خود بىنظير و از جهاتى شاهكارند . « از خصوصيّات كلّى آثار او تلفيق نظم و نثر و آيه و حديث و فلسفه و عرفان است كه گذشته از جنبهء علمى ارزش ادبى فوق العادّه‌اى دارند . . . » . « 1 » « . . . شيخ اشراق يقينا يكى از برجسته‌ترين چهره‌هاى تاريخ حكمت اسلامى و فرهنگ ايرانى است . . . او برخى از برجسته‌ترين آثار فلسفى را به زبان عربى به وجود آورد و نثر فلسفى او از لحاظ زيبايى صورى كم نظير است ، وانگهى او به زبان فارسى عشق مىورزيد و كتب و رسائلى به اين زبان نگاشت كه بين متون فلسفى فارسى ، از لحاظ دقّت بيان و تنوّع رموز و استعارات و سلامت و روانى سبك ، بىهمتاست . . . » . « 2 » به روايت شمس الدّين محمّد شهرزورى چهل و پنج ( 45 ) اثر ، از كتاب و رساله به زبان فارسى و عربى از شيخ اشراق به جاى مانده است و نيز از اشعارى كه از او به جا مانده معلوم مىگردد كه در سرودن شعر به زبان فارسى و عربى هم ذوق خوبى داشته است ؛ در بعضى روايات از قول شهرزورى ، تعداد آثار منتسب به دو تا چهل و نه اثر هم ، رسيده است . آثار شيخ اشراق ، از روزگاران گذشته تا حال مورد توجّه دانش‌پژوهان بوده و بر بعضى از آنها شروحى نوشته شده است ؛ در ميان اين آثار حكمة الاشراق بيشتر از همه

--> ( 1 ) حبيبى ، نجفقلى ، سه رساله ، مقدّمه ص 10 . ( 2 ) نصر سيّد حسين ، مجموعهء مصنّفات ، ج 3 ، مقدّمه ، ص 11 .