سيد محمد خالد غفارى

47

فرهنگ اصطلاحات آثار شيخ اشراق ( فارسى )

مورد توجّه قرار گرفته و شروح متعدّدى بر آن نوشته‌اند كه مهمترين آنها شرح شهرزورى و شرح قطب الدّين شيرازى است . حواشى محقّقانهء صدر الدّين شيرازى بر حكمة الاشراق هم از شاهكارهاى آثار ملّا صدراست . در دورهء معاصر هم از طرف پژوهندگان و دانشمندان ايرانى و غير ايرانى تحقيقاتى اساسى بر آثار شيخ اشراق صورت گرفته است و تعدادى از آثار او توسط اين دانشمندان تصحيح و چاپ شده است ؛ از پژوهندگان خارجى بروكلمان ، ريتر و ماسينون و مهمتر و نام‌آورتر از همه هانرى كربن را بايد نام برد و از پژوهندگان داخلى هم ، استاد سيد حسين نصر و نجفقلى حبيبى از همه مشهورترند ، و روى هم در ميان همه ، استاد كربن و استاد سيد حسين نصر جايگاه ويژه و ممتازى دارند . تا حال به همّت اين بزرگواران مجموع بيست و سه كتاب و رساله از آثار شيخ اشراق در چهار مجموعه به اين شرح ، چاپ شده است : الف ) مجموعه مصنّفات ، ( جلد اوّل ) ، تصحيح و تحشيه و مقدّمهء هنرى كربن ، توسّط مؤسسهء مطالعات و تحقيقات فرهنگى ( پژوهشگاه ) ، چاپ اوّل ، تهران 1355 و چاپ دوم 1372 ، كه مشتمل بر سه اثر است : 1 . الهيّات كتاب تلويحات اللّوحيّة و العرشيّه ، 2 . كتاب مقاومات ، 3 . كتاب مشارع و مطارحات . ب ) مجموعهء مصنّفات ، ( جلد دوم ) ، تصحيح و تحشيه و مقدّمهء هنرى كربن ، چاپ انجمن فلسفه ايران ، تهران 1353 شامل سه اثر است : 1 . حكمة الاشراق ، 2 . رسالة فى اعتقاد الحكماء ، 3 . قصّة الغربة الغربيّة . ج ) مجموعهء مصنّفات ، ( جلد سوم ) ، تصحيح و تحشيه و مقدّمه سيد حسين نصر ، نشر « پژوهشگاه » چاپ اوّل تهران 1355 و چاپ دوم 1372 ، كه شامل 13 ( سيزده ) رساله فارسى و يك رساله عربى به ترتيب زير است : 1 . پرتونامه ، 2 . هياكل النّور ( فارسى ) ، 3 . الواح عمادى فارسى ، 4 . رسالة الطّير ، 5 . آواز پر جبرئيل ، 6 . عقل سرخ ، 7 . روزى با جماعت صوفيان ، 8 . فى حالة الطفوليّة ، 9 . رسالة فى حقيقة العشق يا مونس العشّاق ، 10 . لغت موران ، 11 . صفير سيمرغ ، 12 . بستان القلوب يا روضة القلوب ، 13 . يزدان شناخت ، 14 . كلمات ذوقيّه يا رسالة الابراج ( عربى ) .