برزخ محيط : « الجسم الواحد البسيط المحيط على العالم الإبداعىّ . . . هو البرزخ المحيط . . . » . ( حكمة الاشراق ، ص 130 به اختصار ) « . . . پس بايد كه آنچه غايات جهات و اصواب است يك جسم باشد محيط همهء اجسام و آن ابداعى است كه مركب نباشد از اجزاء . . . و آن آسمان بالايين است . . . » . ( مجموعهء مصنّفات ، ج 3 ؛ الواح عمادى ، ص 117 ) با توجّه به متنهاى فوق ، « برزخ محيط » ، همان فلك الافلاك يا فلك اطلس است كه محيط بر همهء عالم اجرام ، اعم از اثيرى و عنصرى است و محدّد همه جهات است ، يعنى همهء جهات به دو محدود منتهى مىشود . برزخ مشترك : « و قد يجتمع اشراقات ما كثيرة . . . فيحصل عدد من القواهر . . . و هى الأصول الاعلون . . . و بمشاركة أشعّة الجميع ، سيّما الضّعيفة النّازلة مع جهة الفقر يحصل الثّوابت و كراتها . . . » . ( حكمة الاشراق ، صص 142 - 143 به اختصار ) « . . . و الاعلون جهات فقرهم تظهر فى البرزخ المشترك . . . » . ( حكمة الاشراق ، ص 146 ) « برزخ مشترك » در اصطلاح شيخ اشراق عبارت است از فلك ثوابت و كرات آن ، كه حاصل مشترك جهات فقر انوار قاهرة اعلون و انوار عرضيّه يا اصحاب اصنام است ؛ با اين توضيح كه چون انوار قاهرهء اعلون و اصحاب اصنام هر كدام داراى دو جهت استغنا و فقر هستند ، جرم فلك ثوابت ( فلك دوم از بالا به پايين ) كه برزخى لطيف است حاصل جهات فقر آنها ، و نور عارضى ستارگان و ثوابت آن ، حاصل جهات علوّ و استغناى آنهاست .