فيل سواران رها كردند و آنان را همچون برگ كاه جويده ، در هم پاشيدند . [ 10 ] - جاى فرود آمدن حضرت جبرائيل ، پيك الهى ، مكّه . [ 11 ] - منسوب به گمراه كردن . [ 12 ] - سبط كنانه : منظور ابن كنانة بن حزيمه بن مدركه نزارى عدنانى كه از اجداد پيامبر اسلام است . البته منظور در اين جا : حضرت عبد المطّلب جدّ رسول خداست و شتران آن حضرت . [ 13 ] - لقب پادشاه حبشه [ 14 ] - منظور ابوقحافه پدر ابوبكر خليفهء اوّل است كه در فتح مكّه مسلمانى پذيرفت . [ 15 ] - اشاره است به غزوهء بدر و پيروزى مسلمين و كمك افواج فرشتگان به لشكر اسلام ( ر ك : سورهء آل عمران ، آيهء 125 ) . [ 16 ] - نخستين امپراطور رومى مسيحى كه بنيانگذار قسطنطنيّه بود . [ 17 ] - منظور مسجد اياصوفيّه است در بلغارستان كه از مظاهر تمدن اسلامى است . [ 18 ] - پطرك و مطران و قسّيس : از القاب و مراتب روحانيّت مسيحى است . [ 19 ] - در اين جا منظور انجيل كتاب آسمانى مسيحيان است . [ 20 ] - به عقيدهء پارسيان قديم نام كتابى است آسمانى كه بر « مه آباد » اول پيغمبر ايشان نازل شده است . [ 21 ] - حكيم بزرگ ايرانى كه در كتاب خود « جاماسب نامه » در باب انبياء پيشگوئى كرده است . [ 22 ] - تيريشت يكى از يشتهاى بيست و يك اوستا ، كتاب دينى زردشتيان است . [ 23 ] - ساعير : جزء دهم از سِفر پنجم تورات و نيز نام كوهى است در ناصره . [ 24 ] - منظور حضرت مسيح عليه السلام است . [ 25 ] - روحانيّون يهود ، پيشوايان بزرگ يهود . [ 26 ] - احبار ، جمع حبر : دانشمندان يهودى . [ 27 ] - نام يكى از چند تن عرّافان داستانى عرب است كه يكى از آنان به « شق سطيح » شهرت داشت . وى به قدوم و ظهور نبىّ اكرم ( ص ) خبر داد . [ 28 ] - اشاره دارد به خوابى كه انوشيروان در باب انقراض دولت ساسانى ديد و نيز اشاره است به فرو ريختن چند كنگره از كاخ كسرى و شكستى كه در آن پديد آمد . [ 29 ] - بعد از آن كه انوشيروان خواب ديد به نعمان كس فرستاد كه از پيشگويان عرب بپرسد نعمان ( عبد المسيح ) را نزد شق سطيح فرستاد . [ 30 ] - اشاره است به آيهء شريفهء : ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ