درخواست دادخواهان به انصاف مىنگريست و هر كسى هر گونه مطلبى داشت مطابق آيين و كيش بدان رسيدگى مىشد [ صص 163 - 159 كتاب التّاج ] پادشاه بزرگان درگاه را هم مىفرمود كه عدالت را رعايت كنند و مردم را خشنود گردانند و اين آيين در زمان يزدگرد اوّل ، برافتاد [ سياست نامه ، صحايف 62 - 60 چاپ دكتر شعار و لطائف الحكمة ، سراج الدّين محمود أرموى صص 236 ، 448 - 446 ، تهران / 1351 تصحيح مرحوم غلامحسين يوسفى ] خيّام در كتاب « نوروزنامه » كه از آداب نوروز و تقويم آن سخن رانده و مخصوصا حفظ اين جشن را حتّى بر أقوام ترك و رومى نيز واجب شمرده است و به آنان پند داده است كه جشن نوروز را ترك نكنند [ ص 10 نوروزنامه منسوب به خيّام / 1312 ه ش تهران ] در موردى [ نوروزنامه ص 12 ] مىنويسد كه تقويم ايرانى و نوروز چگونه مفيد واقع شد : « متوّكل ، وزيرى داشت نام او محمّد بن عبد الملك ، او را گفت افتتاح خراج در وقتى مىباشد كه مال در آن وقت از غلّه دور باشد و مردمان را رنج مىرسد و آيين ملوك عجم چنان بوده است كه كبيسه كردند تا سال به جاى خويش باز آيد و مردمان را به مال گزاردن ، رنج كمتر رسد چون دستشان به ارتفاع ( - برداشت محصول ) رسد . متوكّل اجابت كرد و كبيسه فرمود و آفتاب را از سرطان به فروردين باز آوردند و مردمان در راحت افتادند و اين آيين بماند . » و « بحترى » در اين مورد طىّ قصيده‌يى كه بدان متوكّل را مدح كرده گفته است : إنّ يوم النيروز قد عاد للعه * د الذّى كان سنّة اردشير فافتتحت الخراج فيه فللأمّ * ة فى ذاك مرفق مذكور [ ص 32 آثار الباقية ] در همين كتاب نوروزنامه [ ص 19 - 18 ] تحت عنوان « آفرين موبد موبدان به عبارت ايشان » آمده است كه موبد موبدان در نوروز به پادشاه چنين مىگفت : « شهابه جشن فروردين به ماه فروردين آزادى [ شكر و سپاس ] كن بر يزدان و دين كيان ، سروش آورد تو را دانايى و بينايى به كاردانى ، و دير زيو با خوى هژير و