سيد محمد دامادى

341

شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى )

خاكِ نَعلَينِ تو ، اى دوست نمىيارم شد * تا بر آن دامنِ عصمت ننشيند گَرْدَم [ سعدى ] جان به زيرِ قَدَمت ، خاك توان كرد ، ولى * گرد بر گوشهء نَعْلَينِ تو ، نتوان ديدن [ سعدى ] آن شنيدى كه صوفيي مىكوفت * زير نعلينِ خويش ، ميخى چند . . . [ گلستان سعدى ] غيرِ نَعلَين و گيوه و موزه * غير مسحىّ و كفش و پاى اوزار [ افزار ] [ نظام قارى ] كله دوز ؛ دوزندهء كلاه ، آن كه كلاه دوزد ، آن كه شغل وى دوختن و ساختن كلاه باشد . چون سوزنِ باريكِ تو ، سازيم تنِ خويش * اى ماهِ كُلَه‌دوز ، كُله بر تنِ ما دوز [ سوزنى ] مفاد بيت : در مصراع اوّل ، خطاب به پيامبر ( ص ) مىگويد : اى كه شمشير تو ، « كفن بافنده براى كفر است » [ و چون كفن ، جامهء نادوخته‌يى است كه بر مردگان پوشانند و بدان جامه ، آنان را در گور نهند و به خاك مىسپارند و آنها را نهفته و پنهان مىسازند ] كفر را نابود مىكند . و ايمان را در ميان مردمان - مىگستراند . بنابراين نبردها و غزوات تو ، در جهت نابودى كفر ، كه ملازمت با گسترش ايمان دارد - انجام پذيرفته است . در مصراع دوّم علاوه بر اشارت لطيف به مدلول آيات شريف قرآن كريم : [ . . . فَلَمَّا أَتاها نُودِيَ يا مُوسى ، إِنِّي أَنَا رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوىً - : چون موسى به آن آتش نزديك شد - ندا شد كه اى موسى ، من پروردگار توام . تو نعلين ( همهء علايق خود را ) از خود ، بدور كن كه اكنون در وادى مقدّس ( و مقام قرب ما ) قدم نهادى / قرآن كريم ، سورهء طه / 20 - آيات 11 و 12 ] و خطاب حضرت عزّت ، به موسى ( ع ) كه : اين ، وادىِ طور است ، نگه دار قَدَم * اين ، ارضِ مقدَّس است ، فَاخْلَعْ نَعْلَيْك