سيد محمد دامادى

306

شرح بر تركيب بند جمال الدين محمد بن عبد الرزاق در ستايش رسول اكرم ( ص ) ( فارسى )

مفاد بيت اينست كه اى كه جلوه‌يى از جلوات [ حسن خلق تو ، نه فلك را [ عالم وجود ] را معطّر و خوش بوى گردانيده است ] - كه اشارتى بليغ به حسن خلق حضرت پيامبر ( ص ) است كه در تمام مدّت عمر با بركت خويش بدان آراسته بود و سيرت نامه‌هاى او سرشار از تواتر أخبار و روايات بر مكارم و فضايل اخلاقى آن بزرگ است . [ به مقدّمهء تهذيب الاخلاق يحيى بن عدى كه به خامهء راقم اين سطور ، تشريف پارسى پوشيده است ، مىتوانيد نگاه كنيد صص هفده و هجده ] از يَعْصِمُكَ اللّه اينتْ جوشن * وز يَغْفِركَ اللّه ، آنْتْ مفغر در مصراع نخست ، به دو آيهء قرآن كريم ، سورهء مائدهء [ 5 ] آيهء 67 - اشارت دارد ، يكى « وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ - خداوند تو را از آزار مردم نگاه خواهد داشت . » و ديگرى « وَ يَنْصُرَكَ اللَّهُ نَصْراً عَزِيزاً - و خدا تو را به نصرتى با عزّت و كرامت ، يارى خواهد كرد . » [ قرآن كريم [ 48 ] فتح آيهء 3 ] و در مصراع دوّم به آيتى ديگر از سورهء فتح ، [ 48 ] ، آيهء 2 اشاره دارد : « لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ - تا از گناهان گذشته و آيندهء تو در گذريم . اينت ؛ ( فا ) اين تو را ، و چنان كه گويند اينت مىرسد يعنى ترا مىرسد و به معنى خه‌خه و لفظ تحسين نيز مىآيد و گاهى افادهء معنى طعن و ملامت كند ( آنندراج ) به معنى زهى ، خه‌خه كه از ادات تحسين است . كار آمد حصهء مردانِ مرد * حصهء ما گفتْ آمد ، اينت درد [ سوزنى ] زين آستانه تا حَرَم كعبه اهلِ دين * شاگردِ دودمان وِيَنْد ، اينت دودمان [ سوزنى ] محنت و حالِ ناپسند ، اينت فتوحِ روز و شب * بلبل و چشمِ دردمند ، اينت دواىِ آسمان [ خاقانى ]