ظاهرى و نيل به افتخار فارغ التّحصيلى ! و عدم تقيّد به مكان محدود و ايّام معدود به توفيق الهى و به مصداق « المجاز قنطرة الحقيقة » و مفاد اى بسا كس را كه صورت راه زد * قصد صورت كرد و بر اللّه زد ( 4 ) و نيز به اقتضاى شغل و حرفهء آموزش زبان و ادب فارسى در مقاطع راهنمايى و دبيرستان - بتدريج بر عمق و ژرفا و حقيقت و معنى و وسعت و غناى مباحث و گستردگى ميدان و بساطت ابواب و فصول گوناگون ادب و فرهنگ ايران اندك وقوفى يافته و به حكم من لم يذق لم يدر - رفته رفته حلاوت ادب را چشيده و به راستاى علم و معرفت كشيده شده بودند ، به مناسبت آن كه بندهايى از تركيب بند شاعر استاد جمال الدّين محمّد بن عبدالرزّاق در ستايش پيامبر أكرم ( ص ) [ كه بىگمان حاصل سوخت زيت دماغ و فكر شاعرى با ايمان و صافى ضمير و حسن الإعتقاد و آگاه بر دقايق فرهنگ و معارف اسلامى و زادهء خاطر گوينده‌يى برخوردار از سرچشمهء آب حيات علوم و سرمست از فيض عنايت الهى است ] در كتاب‌هاى درسى دانش‌آموزان دبيرستان‌ها آمده بود - با مراجعهء مكرّر - شرح و حلّ دشوارىهاى مندرج در اشعار مذكور را خواستار گرديده ، در توضيح نكات آن ، بتواتر از اين ضعيف استمداد مىكردند . نگارندهء اين سطور با دلنمودگى به توالى و تكرار ، برخى از بخش‌هاى اين تركيب بند را با شرح دقايق و نكات و لطايف اشارات شاعر ، براى آن عزيزان باز مىگفت و ايشان از سر مهر و علاقهء تامّ به برداشتن يادداشت و ثبت و ضبط جزييّات مىپرداختند . اندك اندك اين انديشه در خاطر قوّت گرفت كه به منظور تقليل مراجعات و پرهيز از تكرار مطالب و نيز شمول فايدت و استفادهء عامّ ، به‌تر آنست كه به شرح تركيب بند ، به صورتى كامل ، همّت گمارد . با اعتقاد راسخ به مفاد « اگر نخواستى داد ، ندادى خواست » ( 5 ) - در إنجاز اين مأمول از ألطاف حضرت كريم ربّ الأرباب - استعانت جست و از أنفاس بزرگان دين ، كسب فتوح و از ارواح راه يافتگان به مرتبت يقين - طلب همّت كرد تا دل هر سوگراى بر اين مهمّ ، كانونمند گرديد . ديوان اشعار جمال الدّين محمّد بن عبد الرزّاق را - من البداية إلى النّهاية با دقّت علمى در مطالعه گرفت و بر آن شد تا با استفاده از يادداشت‌هايى كه حاصل بررسى دقيق اشعار شاعر بود و تتبّع در احوال و آثار و افكار و سبك اشعار جمال الدّين - زندگىنامهء او را به صورتى علمى و مشروح و