محمد أبو زهرة ( مترجم : حسين صابرى )

46

خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى )

ايشان همچنين به اين ايمان دارند كه تقدير آسمانها و نيز وضعيّت جهان با اخلاق انسانها در ارتباط است . بنابراين ، اگر اخلاق انسانها شايسته و درست باشد ، جهان نيز درستى خواهد يافت و اگر فاسد باشد جهان نيز آشفته خواهد بود . پس هر چه عدالت ، هماهنگى و سازگارى و ميانه‌روى در بين مردم برقرار باشد ، جهان درست و منظّم خواهد بود ، و آشفتگى رخ نخواهد داد و ، از اين‌رو ، زلزله ، خسوف ماه و زمين و كسوف خورشيد ، تنها از فساد اخلاق و نادرستى انسان است و اينها نشانه‌هايى از آن فساد و نادرستىاند . هر گاه رفتارها نادرست باشد ، آشفتگى رخ مىدهد . بنابراين رفتار درست و شايسته خير و بركت را به دنبال مىآورد و هر آنچه را در جهان است به‌گونه‌اى قرار مىدهد كه هر چه را انسان دوست دارد و از آن خشنود مىشود پيش آورد . براساس اين عقيده عوامل مؤثّر در جهان سه چيز است : آسمان با سلطنت خود ، زمين با پذيرش حكم آسمان و انسان با ارادهء اخلاقىاش كه اگر برترين و شايسته‌ترين خويها را انتخاب كند و بدان روى آورد ، مظاهر هستى نيز به نفع انسان عمل خواهند كرد و زمين سرشار خواهد شد از نسيمى آرام ، گرمايى روح‌افزا ، نه سوزاننده ، بارانى كه زمينهاى مرده را زنده مىكند بىآن‌كه آباديها را ويران كند بلكه مايهء آبادى مىشود ؛ و بالاخره درپى چنين انتخابى ، خورشيد تابان ، روز روشن و شب ، آرام خواهد بود . 10 - بدين‌ترتيب ، مىبينيم كه عقايد چينيها نيز فاسد است . هرچند خوى چينى خويى قابل تقدير و ارادهء چينى اراده‌اى استوار است امّا اين دو بر پايهء عقايد نادرستى استوارند و آنچه بر فاسد بنا شود ، ناگزير بايد فرو بپاشد ؛ چرا كه ، آن بنا بر كنار گذرگاه سيلى بنيان برانداز است و بدون پايه و محل استقرار . اگرچه فلسفهء يونان و فرزند آن ، فلسفهء روم از ساختن يك حكم اخلاقى كه داراى مقياس ثابتى باشد و با تغيير عادات و رسوم و تغيير مكان و زمان تغيير نيابد عاجز مانده بود ، اما چين به دستورى عملى و فى الجمله درست و پسنديده با