المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )
345
التنبيه والإشراف ( فارسي )
ذكر خلافت متوكل بيعت متوكل جعفر بن محمد معتصم كه كنيهاش ابو الفضل و مادرش يك كنيز طخارستانى بنام شجاع بود بروز وفات واثق انجام گرفت . و براى سه پسرش منتصر و ابو عبد الله معتز و ابراهيم مؤيد بعنوان وليعهد ، بيعت گرفت و با غلامان ترك خشونت كرد و آنها را بكنار زد و درجاتشان را بكاست و بكوشيد تا بر آنها تسلط پيدا كند . دوازده هزار كس از اعراب و اوباش و غيره را تحت نظر وزير خود عبيد الله يحيى بن خاقان و بنام معتز كه زير سرپرستى او بود فراهم آورد و اينان را نيز در مقررى تركان شريك كرد كه مقررى آنها كمتر شد و در انديشهء نابود كردن آنها بود . ضمناً پسر خود محمد را بمعرض اهانتهاى گونهگون آورد ، بدين جهت بقتل پدر مصمم شد . و با وصيف و بغا و ديگر غلامان براى كشتن وى همدست شد و عدهاى از غلامان كماعتبار مانند بغا و غيره را براى اين كار آماده كردند كه بشب چهارشنبه سوم شوال سال دويست و چهل و هفتم در شهر جعفريه سر من - رأى در چهل سالگى او را بكشتند . خلافتش چهار سال و نه ماه و نه روز بود . وى سبزهگون مايل بزردى بود با چهرهاى ظريف و صورت نكو و گونههاى لاغر و چشمان درشت . با قيافهاى جالب و مهابتانگيز . امتحان عقيده را برداشت