ذكر هيئت افلاك و تأثير نجوم و تركيب عناصر و چگونگى اعمال آن اكنون به گفتگوى فلك آغاز ميكنيم كه خدا سبحانه ما را متوجه آن كرده و بسبب عجايب و لطائف قدرت الهى و خصايص تدبير و بدايع تركيب كه در فلك هست و با نظم عجيب و تركيب شگفت‌انگيز نشان وحدانيت پديد آرندهء خويش است در قرآن از آن ياد كرده و او عز و جل فرموده : « نه خورشيد را سزد كه به ماه رسد و نه شب از روز پيشى گيرد و هر كدام در فلكى شناورند » يعنى در دائره‌اى هستند زيرا نام فلك در زبان عرب نشان مدور بودن است و فلك آسمان است خدا عز و جل گويد : « آفرينش آسمانها و زمين مهمتر از خلق مردم است اما بيشتر مردم نميدانند . » مسعودى گويد : كسان از متقدم و متأخر دربارهء فلك اختلاف كرده‌اند افلاطون و ثامسطيوس و رواقيان و عده‌اى از فيلسوفان متقدم و متأخر عصر افلاطون گفته‌اند فلك از طبايع چهارگانه يعنى گرمى و سردى و ترى و خشكى است ولى آتشى بودن بر آن چيره است اما آتشى بودن آن سوزنده نيست بلكه چون آتش غريزى است كه در تن‌ها هست بعضى ديگر . گفته‌اند فلك از آتش و هوا و آب است بدون خاك . ارسطاطاليس و بيشتر فيلسوفان متقدم و متأخر روزگار او و ديگر