است و اقسام تدبيرهاى دينى و شما را جزاى آن و اينكه چرا شاه را دين بايسته است چنان كه دين را شاه بايد و يكى بىديگرى قوام نگيرد و چرا چنين است و سبب آن چيست و اينكه چگونه آفت بملك ميرسد و دولتها منقرض مىشود و شرايع و ملل نابود مىشود و هم آفتها كه از خود ملك و دين ميزايد و آفت‌هاى برون كه بدان ميرسد و ترتيب نگهدارى دين و ملك و اينكه هر يك را وقتى خود به خود عليل شود يا آفتى بدان رسد چگونه بوسيلهء ديگرى علاج بايد كرد و حقيقت و چگونگى اين علاج و نشانهء اقبال دولتها و هم از سياست شهرها و دينها و طبقات سپاه و ترتيب حيله‌هاى عيان و نهان در جنگ و جز اين از اخبار و عجايب عالم و هم اخبار پيمبر ما صلى الله عليه و سلم و مولد وى و آيت‌ها و نمودها و حادثه‌ها كه پيش از مولد وى در جهان پديد آمد و ظهور او را خبر داد چون اخبار كاهنان و چيزهاى ديگر و حجت‌ها و نشانه‌ها و معجزات بزرگ كه خدا سبحانه بدست وى نمودار كرد و هم پيدايش و مبعث و هجرت و جنگها و سفرهاى جنگى وى تا هنگام وفات و خليفگان و ملوك كه پس از وى بودند ، با نخبهء اخبارشان و نمودها و حادثه‌ها و فتح‌ها كه بروزگارشان بود ، با اخبار وزيران و دبيرانشان تا بروزگار خلافت مطيع ، همهء اين چيزها را در اين كتابها ياد كرديم . و هم راويان اخبار و ناقلان سيرت و آثار كه در هر روزگار بوده‌اند با طبقاتشان از دوران صحابه و پيروان و فقيهان ولايتها كه پس از ايشان بودند و هم صاحبان آراء و نحل و مذاهب و جدل كه در ميان فرق اسلام بودند و تعيين سال وفاتشان تا بروزگار حاضر سخن آورديم . و هم در كتاب نظم الاعلام فى اصول الاحكام و كتاب نظم الادله فى اصول المله و كتاب المسائل و العلل فى المذاهب و الملل از اختلاف فقيهان در مقدمات اصول دين و مسائلى كه دربارهء آن خلاف كرده‌اند و مذهب آنها كه پيرو طاهرند و