المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )
107
التنبيه والإشراف ( فارسي )
و ديار يونانيان و اختلافى كه در مبدأ نسبشان هست و آنكه گويد از نسل يونان بن يافث بن نوحند ، و آنكه گويد يونان پسر ارعوا بن فالغ بن عابر بن شالخ بن ارفخشد بن سام بن نوح بود ، و آنكه گويد يونان پسر عابر برادر قحطان بن عابر بود و آنكه گويد يونانيان از نسل اليفز بن عيص بن اسحاق بن ابراهيم بودهاند و برادران نسبى روميانند با ديگر گفتارها ياد كردهايم ، با خبر اينكه چگونه روميان بر يونانيان غلبه يافتند و مردم يونان بجملهء روميان رفتند تا آنجا كه نامشان از ميان رفت و يادشان فراموش شد و از آن پس كه اوگوست از روم سوى مصر و شام آمد و بر يونانيان غلبه يافت ، همگى را بروميان منسوب داشتند ، با اختلاف كسان دربارهء اينكه فيثاغورس و ثاليس و انبدقليس و رواقيان و پيروان اصطوان و اميروس و ارسيلاوس و سقراط و افلاطون و ارسطاطاليس و ثاوفرسطس و ثامسطيوس و بقراط و جالينوس و ديگر فيلسوفان و طبيبان ، رومى بودهاند يا يونانى و شواهدى كه از كتب ايشان آوردهايم كه يونانى بودهاند و گفتار كسى كه گويد رومى بودهاند ، با سرگذشت و جنگهاى ملوكشان و اخبار اسكندر و سفر وى در مشرق و مغرب جهان و مملكتها كه گشود و شاهها كه ديد و شهرها كه ساخت و عجايب كه ديد و خبر سد يأجوج و مأجوج و نامهها و مكاتبهها كه ميان او معلمش ارسطاطاليس پسر نيقوماخس مؤلف كتاب منطق و كتابهاى ديگر دربارهء اقسام تدبيرهاى شاهانى و دينى و غيره بود - معنى ارسطاطاليس غذاى كامل و بقولى فضيلت كامل است ، زيرا ارسطو بمعنى فضيلت و طاليس بمعنى كامل است و معنى نيقوماخس مغلوب كنندهء دشمن است - و اختلاف كسان دربارهء اسكندر كه آيا همان ذو القرنين است يا غير اوست و آنچه در اين باب گفتهاند و اخبار جانشينان وى چون انتيحس بانى شهر انطاكيه كه شهر بنام وى منسوب است و عربان آن را معرب كرده انطاكيه گفتهاند و چون سلوكوس بانى شهر اسكندريه و ديگران و جنگها كه ميان آنها