غريغوريوس الملطي ( ابن العبري ) ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

291

مختصر تاريخ الدول ( تاريخ مختصر الدول ) ( فارسى )

درگذشت . او به قولنج و پس از آن به اسهال مبتلا شده بود . در سال 554 در هشتم ربيع الآخر آب دجله طغيان كرد و نهر قورج سطح شهر را بگرفت و صحراها و خندق شهر در زير آب رفت و قسمتى از بارو فرو ريخت و بخشى از قطيعه و باب الازج و مأمونيه در آب غرق شد . از زير زمين آب به خانه‌ها رفت و خانه‌ها خراب شدند . مردم به جانب غربى [ رود ] كوچ كردن گرفتند . چنان كه كرايهء هر معبره‌اى به چند دينار رسيد و كسى بر آنها دست نمىيافت . پس آبها نقصان گرفت و ويرانيها افزون شد چنان كه محله‌ها شناخته نبود و چيزى جز تلهاى خاك باقى نمانده بود . مردم حدود خانه‌هاى خويش به حدس و گمان معين مىكردند . در ماه ذو الحجهء همين سال سلطان محمد پسر محمود پسر محمد پسر ملكشاه درگذشت . و عمش سليمان شاه پسر محمد به جاى او نشست . در سال 555 دوم ربيع الاول خليفه المقتفى لأمر الله ديده از جهان فروبست . مدت خلافتش بيست و چهار سال بود و مدت عمرش شصت و شش سال . او نخستين خليفه‌اى است كه بر عراق حكومت كرد بىآنكه در زير فرمان سلطانى باشد . او خود بر سپاه و اصحاب خود فرمان مىراند و حال آنكه از عهد منتصر تا اين زمان زمام خلفا در دست مماليك بود . در نيمهء قرن ششم از پزشكان سه تن از سه ملت شهرهء آفاق بودند كه هر سه هبة الله بودند به نام و به معنا . اين سه ملت يهودى ، مسيحى و مسلمان بودند . يكى هبة الله بن صاعد بن تلميذ و ديگر هبة الله بن ملكا ابو البركات اوحد الزمان و سوم هبة الله بن حسين اصفهانى . ابن تلميذ طبيبى نصرانى از مردم بغداد بود و فاضل زمان و عالم دوران خود . و در خدمت خلفاى بنى عباس بود . در اين خدمت به مقاماتى رفيع رسيد و در نزد ايشان مكانت يافت . در كار معالجات عملى موفق بود و به قوانين اين صناعت آگاه . ابن تلميذ عمر دراز كرد و در عزت و احترام عمر به سر آورد . پيرى خوش منظر و خوشرو و نيكو گفتار بود ، روحى لطيف و جسمى ظريف و همتى عالى و عزمى