شصت و سه سال بود ، چهل سال پيش از دعوت نبوت و سيزده سال پس از بعثت در مكه بود و پس از هجرت ده سال در مدينه ماند . چون ديده از جهان فروبست مهاجرانى كه از مكه آمده بودند مىخواستند پيكر او را به زادگاهش مكه بازگردانند ، و انصار كه اهل مدينه بودند خواستار دفن او در مدينه بودند ، زيرا مدينه دار الهجره و پايگاه يارى او بود . جماعتى نيز مىگفتند او را به بيت المقدس ببريم كه مدفن پيامبران است . ولى پس از گفتگوهايى رأى بر آن قرار گرفت كه او را در حجره‌اش آنجا كه دعوت حق را لبيك گفته بود به خاك سپارند . پيامبر [ ص ] را هفت فرزند بود ، سه پسر و چهار دختر كه همه از خديجه بودند مگر ابراهيم كه مادرش ماريهء قبطى بود . اين زن را با خواهرش شيرين ، مقوقس « 415 » به اسكندريه فرستاد . هيچ يك از زنان او پيش از او از دنيا نرفتند جز دو تن ، و هيچ يك از فرزندان او پس از او در دنيا باقى نماندند مگر يك تن ، و او فاطمه [ ع ] زوجهء على بن ابى طالب [ ع ] بود كه سه ماه پس از پدرش از جهان رحلت كرد . در اسلام نيز - چون ديگر اديان - اختلافهايى پديد آمد . اين اختلافها بعضى در اصول بودند ، كه آن موضوع علم كلام است ، و بعضى در فروع كه موضوع علم فقه است . اختلاف در اصول در چهار مورد است ، يكى صفات و توحيد ، دوم قضا و قدر ، سوم وعد و وعيد و چهارم نبوت و امامت . فرقه‌هاى بزرگى كه در اصول اختلاف كرده‌اند شش‌اند : معتزله ، صفاتيه كه با يك ديگر متقابلند از نوع تقابل تضاد . همچنين قدريه با جبريه در تضادند و مرجئه با وعيديه و شيعه با خوارج . و هر يك از فرقه‌ها به فرقه‌هاى ديگر تقسيم مىشوند چنان كه هفتاد و سه فرقه پديد مىآيد . اما معتزله ، آنچه مورد اعتقاد همهء فرقه‌هاى آن است نفى صفات قديم است از ذات بارى تعالى ، و اين بدان سبب است كه دچار موضوعى چون موضوع اقانيم مسيحيان نشوند . برخى از ايشان مىگويند كه خداى تعالى به ذات خود عالم است نه به علم ، همچنين است صفات ديگر چون قادر و حىّ . و بعضى مىگويند كه عالم