غريغوريوس الملطي ( ابن العبري ) ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

125

مختصر تاريخ الدول ( تاريخ مختصر الدول ) ( فارسى )

دولت نهم دولتى كه از پادشاهان مسيحى يونان به پادشاهان مسلمان عرب رسيد قاضى صاعد بن احمد اندلسى قاضى شهر طليطله [ : تولدو ] گويد كه : عرب دو فرقه بود : بائده و باقيه . اعراب بائده امتهايى بزرگ بودند چون عاد و ثمود و طسم و جديس . چون اين امتها منقرض شده‌اند نه ما را از حقيقت احوال آنان خبرى است و نه براى دست يافتن به اخبار و آثار ايشان وسيله‌اى . اما آن فرقهء باقيه از دو ريشه‌اند : قحطان و عدنان . اعراب باقيه را دو دوره بوده است ، يكى دورهء جاهليت و ديگر دورهء اسلامى . اعراب جاهلى در نزد امم ديگر به عزت و مناعت مشهور بودند . و پادشاهيشان در ميان قبايل قحطانى بود و خاندان بزرگ شاهى ، خاندان بنى حمير بود كه تُبَّع‌ها « 411 » از آنان بودند . از خاندانهاى شاهى كه بگذريم ، ديگر اعراب جاهلى دو طبقه بودند : اهل مدر و اهل و بر . اعراب اهل مدر در شهرها و روستاها مىزيستند و از راه كشت و زرع و پرورش نخل و چارپايان و نيز از طريق بازرگانى زندگى مىكردند و اعراب اهل و بر صحرانشينان بودند . اينان از شير شتر و گوشت آن زندگى مىگذرانيدند و براى يافتن آب و گياه از جايى به جايى مىرفتند و هر جا كه آب و گياهى بود و مىتوانستند چارپايان خويش را بچرانند خيمه‌هاى خود را برپاى مىنمودند و پس از چندى باز هم به طلب آب و گياه به جاى ديگر كوچ مىكردند . از اين رو پيوسته در حال سير و سفر بودند . يكى از آنان دربارهء شتر خود مىگويد : تقول اذا درأت لها وضينى * أ هذا دينُه ابداً و دينى أكلّ الدهر حلّ و ارتحال * اما يُبقى علىّ و لا يقينى