صالح ابن شريف [ 1 ] و مالك ابن مرحل [ 2 ] را نام برد و آنان از شاگردان طبقهء شاعران اشبيليه [ 3 ] بودند كه سبك ايشان در سبته [ 4 ] بنيان نهاده شده بود و هم از كاتبان دولت بنى احمر به شمار ميرفتند كه در آغاز تأسيس دولت به خدمت دبيرى گماشته شده بودند . و اندلس پاره‌هاى جگر ( بهترين اديبان ) خويش از اهل اين كشور را بسبب مهاجرت آنان به افريقيه از دست داد . آنها از اشبيليه به سبته و از خاور اندلس به افريقيه پناهنده شدند و ديرى نگذشت كه اين اديبان و دانشمندان منقرض گرديدند و سند تعليم آنان در علوم لسانى قطع شد ، زيرا پذيرفتن تعليم ملكهء مزبور براى مردم افريقيه دشوار بود و از اين رو كه بد لهجه بودند و ناشيوائى زبان بربرى در آنان رسوخ يافته بود و اين وضع چنان كه در فصول گذشته ياد كرديم با فرا گرفتن ملكهء زبان عربى فصيح منافات داشت . اما پس از چندى بار ديگر ملكهء زبان عربى در اندلس بر همان شيوهء ديرين تجديد شد و در آن كشور شاعرانى چون ابن شبرين [ 5 ] و ابن جابر [ 6 ] و ابن الجياب [ 7 ] و طبقه‌اى كه از سبك آنان پيروى ميكردند پديد آمدند و آنگاه ابراهيم ساحلى طويجن [ 8 ] و طبقهء او ظهور كرد و پس از آن طبقهء ابن خطيب در

--> [ 1 - ) ] ابو البقا صالح ابن شريف اديب و شاعر معروف در رنده متولد شده است ( رجوع بحاشيهء دسلان ج 3 ص 356 و نفح الطيب شود . ) . [ 2 - ) ] مالك بن عبد الرحمن ابن مرحل مؤلف چندين كتاب در لغت و شعر و غيره . وى در مالقه « مالگا » بسال 604 ه - ( 1208 - 1207 م ) متولد شده و در غرناطه بسال 699 ه ( 1300 - 1299 م ) درگذشته است . ويرا بدان سبب كه خانوادهء وى در مهاجرت بزرگ مردم اندلس به سبته سفر كرده و در آنجا مستقر شدند سبتى نيز مينامند و در سالهاى 675 و 686 ه در دربار سلطان ابو يوسف بن عبد الحق پادشاه مرينى راه يافته بوده است . ( حاشيهء دسلان ج 3 صفحهء 357 ) . [ 3 - ) ] منسوب به . Seville [ 4 - ) ] . Ceuta [ 5 - ) ] اين كلمه در چاپهاى مختلف بصور : سيرين ، صرين ، سيرن و بشرين آمده است ، ولى صحيح شبرين است . و چنان كه دسلان مينويسد : ابو بكر محمد بن شبرين متولد سبته و نزيل غرناطه يكى از استادانى بود كه « ابن جزى » فراهم آورندهء سفر نامهء ابن بطوطه نزد وى تحصيل كرده است - حاشيهء دسلان ج 3 ص 357 بنقل از نفح الطيب ج 1 ص 104 . [ 6 - ) ] چند تن از ادباى اندلس مكنى به ابن جابر بوده‌اند و معلوم نيست منظور ابن خلدون كدام يك از آنان است . [ 7 - ) ] ابو الحسن على بن جياب اديب معروف بسال 663 ه ( 1265 - 1264 م ) در غرناطه متولد شد و در سال 749 ه ( 1449 - 1348 م ) درگذشت . [ 8 - ) ] ابراهيم بن محمد ساحلى طويجن مكنى به ابو اسحق منتسب بيكى از خانواده‌هاى معتبر غرناطه « Grenade » بود وى به علت ديندارى و پرهيزگارى و معلومات وسيع و استعداد و قابليت در شعر بپايهء بلندى نائل آمد در سال 724 به حج رفت و از آنجا بسودان سفر كرد و مورد احترام و پذيرائى سلطان