ابن خلدون ( مترجم : م . محمد پروين گنابادى )

919

تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى )

ناصر الدين زواوى كسى است كه آن كتاب را به مغرب آورد چه او كتاب را در مصر بر اصحاب مؤلف قرائت كرده و آن مختصر او را استنساخ نموده بود و سپس آن را به بجايه آورد و در آن سرزمين در ميان شاگردانش انتشار داد و بوسيلهء شاگردان او بديگر شهرهاى مغرب انتقال يافت و تا اين روزگار نيز قرائت و تدريس آن در ميان طلاب فقه آن سرزمين متداول است ، زيرا شيخ ناصر الدين آن را برگزيده و طالبان فقه را بدان ترغيب و تشويق كرده است . و جماعتى از شيوخ ايشان مانند ابن عبد السلام و ابن راشد و ابن هارون آن را شرح كرده‌اند و تمام آنان از بزرگان عالمان تونس اند و پيشقدم‌ترين آنان كه نيكوترين شرح را نوشته است ابن عبد السلام است و ايشان با همهء اين در دروس خود كتاب تهذيب را معمول ميدارند . و خدا آن را كه خواهد راهنمائى مىكند [ 1 ] . فصل 8 در دانش فرايض تقسيم ( ارث ) و آن شناسائى بخشهاى شرعى وراثت و درست كردن سهام ميراث از كميتى است كه باعتبار بخشهاى شرعى يا مناسخت [ 2 ] آن اصول ارث درست شود . و مناسخت هنگامى است كه يكى از وارثان بميرد و سهام او بر بخشهاى شرعى ورثهء او سرشكن شود . در اين هنگام ناگزير بايد از راه محاسبات ميراث نخستين را درست كرد تا همهء وارثان در هر دو ميراث بدون تجزيه به بخش شرعى خويش برسند . و گاهى اين مناسخات بيش از يكى و دوتاست و بالنتيجه رقم‌هاى بيشتر و گوناگونى را تشكيل ميدهد و هر اندازه كه مناسخات متعدد باشد به محاسبات

--> [ 1 - ) ] وَ الله يَهْدِي من يَشاءُ 2 : 213 سورهء 2 ( بقره ) آيهء 213 در چاپهاى مصر و بيروت تمام آيه آمده است بدينسان : و خدا آن را كه خواهد به راه راست راهنمائى مىكند . وَ الله يَهْدِي من يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ . 2 : 213 [ 2 - ) ] مناسخت : در ميراث مردن بعض وراث پيش از تقسيم ميراث است .