ابن خلدون ( مترجم : م . محمد پروين گنابادى )

808

تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى )

از آن جمله بعضى از ساختمانها را از سنگ تراشيده [ يا آجر ] بنا ميكنند و ملاط وسط ديوارها را از گل آهك تهيه ميكنند و اين گل آهك چنان به سنگ يا آجر مىچسبد كه مانند يك جسم جلوه مىكند . و نوع ديگر ساختمانهائى است كه آنها را بويژه از خاك ميسازند و ديوارها را بدينسان بر پا ميكنند كه دو تختهء چوبى بر ميگزينند و اندازهء اين تخته‌ها از لحاظ طول و عرض بر حسب اختلاف سليقه‌ها و عادات محلى فرق مىكند ، ولى اندازهء متوسط آنها چهار ذراع در دو ذراع است . اين تخته‌ها را روى پايه‌اى نصب ميكنند و فاصلهء آنها را از يك ديگر بهر اندازه كه صاحب بنا عرض پايه را بخواهد قرار ميدهند ، سپس دو تختهء مزبور را بوسيلهء چند ذراع چوب بهم متصل ميكنند و آنها را به ريسمان يا زنجير بدان مىبندند و دو جهت خالى را كه ميان دو تختهء مزبور باقى ميماند با دو تختهء كوچك ديگر سد ميكنند و آنگاه در درون آن خاك آميخته با آهك ميريزند و آنها را با كوبه‌هاى مخصوصى كه براى همين منظور آماده شده است ميفشرند و در هم ميكوبند تا وقتى كه خوب نرم ميشوند و اجزاى خاك با آهك مخلوط ميگردد ، سپس بار دوم و سوم در آن خاك ميريزند تا وقتى كه فضاى خالى ميان دو تخته به كلى پر شود . در نتيجهء اين روش ذرات خاك و آهك چنان بهم ميآميزند كه گوئى جسم واحدى تشكيل داده‌اند . و باز مجددا دو تخته را به طرز نخستين نصب ميكنند و به همان طريق خاك و آهك را در هم ميآميزند و ميكوبند تا عمل مزبور پايان مىيابد و هر بار تخته‌ها را در خط مستقيمى پيوسته به خط پيشين قرار ميدهند تا آنكه كليهء قسمتهاى ديوار چنان بهم مىپيوندد و جوش مىخورد كه گوئى از يكپارچه ساخته شده است و اين شيوه را « طابيه » ( چينه ) و سازندهء آن را « طواب » ( چينه كش ) مينامند . ديگر از صنايع بنايى فرو پوشيدن ديوارها بوسيلهء آهك است بدينسان كه آهك را در آب حل ميكنند و گل آن را يك يا دو هفته باندازه‌اى كه تركيب آن