ابن خلدون ( مترجم : م . محمد پروين گنابادى )
807
تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى )
هر چه بيشتر در تزيين و آرايش بنا ميكوشند تا عنايت و اهتمام خود را به اقامتگاههاى مكمل و با شكوه نشان دهند و گذشته از اينها در هر عمارتى سردابها و زيرزمينهائى براى انبار كردن و اندوختن مواد غذائى از قبيل غلات و حبوبات و غيره نيز ميسازند و اگر از سپاهيان و طبقاتى باشند كه وابستگان و حاشيهنشينان و چاكران بسيارى داشته باشند مانند اميران و نظاير آنها آن وقت اسطبلهائى نيز براى بستن اسبهاى نجيب در آنها آماده ميكنند . و گروهى هم كلبههاى محقر و زاغههاى تنگى براى خود و فرزندان و خانوادهء خويش ميسازند و از اين حد در نميگذرند ، زيرا تنگدستى و فقر بيش از اين به آنان اجازه نميدهد و ناچار به پناهگاهى طبيعى اكتفا ميكنند . و در ميان طبقات مختلف در اين باره مراتب نامحدوديست كه هر يك فراخور حال خويش خانه براى خويش مهيا ميسازند و گاهى نيز هنگام بنيان نهادن شهرهاى بزرگ بوسيلهء پادشاهان و اهل دولت و بنا كردن ساختمانهاى بلند و با شكوه بدين صناعت نيازمند ميشوند و در چنين مواقعى در زيبائى و استحكام پايهها و برافراشتن ديوارهاى آنها بىنهايت ميكوشند تا اين صناعت را به حد اعلاى آن برسانند و صنعت بنايى است كه موجبات آنها را بدست مىدهد . و اين صنعت بيشتر در اقليمهاى معتدل يعنى اقليم چهارم و اقليمهاى نزديك آن متداول است ، زيرا در اقليمهاى غير معتدل بنايى وجود ندارد ، بلكه ساكنان آنها بجاى خانه پناهگاههائى از نى و گل تهيه ميكنند [ يا به غارها و شكافهاى كوهها پناه مىبرند . ] [ 1 ] و اهل اين صنعت كه آن را پيشهء خود ميسازند از لحاظ مهارت و استادى با يك ديگر تفاوت بسيار دارند چنان كه برخى از آنان بصير و ماهر و گروهى قاصراند . و نيز بايد دانست كه صنعت مزبور داراى انواع گوناگونيست :
--> [ 1 - ) ] از دسلان