مطهر بن طاهر المقدسي ( المنسوب إلى أحمد بن سهل البلخي ) ( مترجم : محمد رضا شفيعى كدكنى )

598

البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى )

ايشان سرزمين صقالبه است و صقالبه ايشان را غارت مىكنند و اموال ايشان را مىخورند و اسيرشان مىكنند . گويند هر گاه يكى از ايشان فرزندى زاد ، شمشيرى به او مىدهد و مىگويد : « تو را نيست مگر آنچه خود با شمشير به دست آورى » . و ايشان را پادشاهى است كه هر گاه ميان دو تن داورى كند و ايشان بدان داورى تن در ندهند ، مىگويد با شمشيرهاتان داورى كنيد ، هر كه شمشيرش تيزتر باشد پيروزى از آن اوست . يك سال ايشان بر برذعه دست يافتند و بر مسلمانان به جسارت چيره شدند و حرمت محارم ايشان را از ميان بردند و اين كار بىسابقه بود و هيچ مشركى چنين كارى نكرده بود . خداوند همگى ايشان را با « و با » و شمشير از ميان برد . بلاد خزر نزديك بلاد « ملك سرير » است و او را قلعه‌اى است بر سر كوهى بلند كه بارويى از سنگ آن را احاطه كرده است و به جز از درى كه دارد بدان نمىتوان راه يافت و او را سريرى است از زر و سريرى از سيم كه به ميراث از نياكانش به دو رسيده است و ياد كرده‌اند كه اين دو سرير در ميان ايشان از هزاران سال پيش ، بازمانده است . پادشاه و اطرافيان او نصرانىاند و ديگر اهل كشور او بت‌پرست‌اند . صقلاب از روس بزرگترند و نيكى بيشترى دارند و در ميان ايشان خورشيدپرست و بت‌پرست هست و نيز كسانى هستند كه هيچ چيز را نمىپرستند . و ولج و الان در شماره بسيار نيستند . اما روم ، مشرق و شمال ايشان ترك و خزر و روس است و جنوب ايشان شام و اسكندريه است و مغرب ايشان دريا و اندلس و طنجه و آنچه در پى آن است . به روزگار كسرايان ، رقه از مرزهاى روم به شمار مىرفته و شام و دار الملك انطاكيه نيز . تا آنگاه كه مسلمانان ايشان را به دورترين نقطه‌هاى سرزمينهاشان راندند . گويند روم بيست و چهار « عمل » است كه بر هر عملى لشكرى و كارگزارى است و ديوان سپاه ايشان صد و بيست هزار مرد جنگى است كه بر هر ده هزار ، يك بطريق فرماندهى دارد و بر هر پنج هزار ، يك طرموخ . و زيردست هر بطريق دو طرموخ و اين نام سركردهء سپاه است و مدبر آن دمستق است و بيشترين چيزى كه در سال به يك مرد جنگى داده مىشود چهار رطل طلاست و كمترين آن دوازده مثقال . آيين ايشان نصرانيت است و مذهبشان نسطورى و در ميان ايشان دانشمندان علم حساب و حكيمان و ستاره‌شناسان و پزشكان و ماهران در كار طلسمات و منجنيقات و صنايع شگفت ، بسيارند . روميان زيبا روى و سرخگونه‌اند و پاكيزه . سرزمينهاشان هم درياست و هم خشكى ، هم دشت است و هم كوهستان و سرد است و در ميان ايشان يهود