مطهر بن طاهر المقدسي ( المنسوب إلى أحمد بن سهل البلخي ) ( مترجم : محمد رضا شفيعى كدكنى )
491
البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى )
داستان اصحاب ضروان ضروان باغى بوده در صنعاء يمن در روزگار فترت ، خداوند عز و جل فرموده : « ما ايشان را به آزمونى افكنديم كه خداوندان باغ را ، آنگاه كه سوگند ياد كردند كه بامدادان ميوهء آن باغ را بچينند و ان شاء الله نگفتند » ( 98 : 17 و 18 ) تا آنجا كه فرمايد : « و عذاب بدين گونه است » ( 98 : 33 ) . گويند ايشان مردمى بودند پاى بست به قوانين و شرايع انجيل و چون هنگام ميوه چيدن و درودن فرا مىرسيد تهيدستان و بينوايان را فرا مىخواندند تا آنچه پرندگان مىريزند يا از دم داس باز مىماند از آن ايشان باشد و روزگارى بر اين گذشت و پدران و فرزندان ايشان درگذشتند و پيامبران از ميان ايشان رفتند و ايشان از آن كار بخل ورزيدند و آن عادت را رها كردند و خداوند ، باغ ايشان را از ميان برد و پشيمانى و حسرت در سرانجام براى ايشان باز آورد ، چنان كه ياد شده است . داستان سبا هلاك ايشان در يمن به روزگار فترت بود . خداوند فرموده : « مردم سبا را در مساكن ايشان عبرتى بود » ( 34 : 14 ) تا پايان آيات ششگانه و سبأ نام قبيلهاى است و سبا پدر ايشان بود و نام او عبد شمس بن يعرب بن يشجب بن قحطان بوده و از اين روى او را سبا خواندند كه وى نخستين كسى بود كه در عرب ، اسير گرفت ( سبأ اسير گرفتن ) و او را دو باغ بود ، در دو سوى منازل ايشان ، از چپ و راست . دو باغ آراسته به درختان انبوه و آنجا بهترين جاى زمين و پاكترين بخش آن بود و آب ايشان از بالاى درّه از دهانهء سوراخى بود در پايين كوه و كاهنان بديشان آگاهى داده بودند كه ويرانى و نابودى وادى ايشان از چشمهء ايشان خواهد بود و ايشان در برابر آن بنايى استوار از سنگ و سرب ساختند تا آب بيرون نيايد جز به همان اندازه كه مىخواهند . و كار بر اين قرار بود تا هنگامى كه ايشان به پروردگار خويش كافر شدند و كفران نعمت كردند و خداوند بر ايشان سيل عرم را فرو فرستاد و خانهها و مزارع ايشان را نابود كرد . رئيس ايشان ، عبد الله بن عامر ازدى ، در خواب چنين ديد كه گويى سد شكاف برداشته و سيل در وادى جريان يافته است . پس پسران دهگانهء خويش را گرد آورد و ايشان را از اين داستان آگاه كرد . سپس ضياع و اموال خود را فروخت و به شهر عمان رفت . هنوز اندكى نگذشته بود كه ايشان هلاك شدند و اعشى دربارهء ايشان گفته است :