مطهر بن طاهر المقدسي ( المنسوب إلى أحمد بن سهل البلخي ) ( مترجم : محمد رضا شفيعى كدكنى )
476
البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى )
داستان بلقيس گويند وى بلقيس دختر هداد بن شراحبل بن عمرو بن حارث بن رياش است كه شاه بانوى يمن بود و پدرانش همه پيش از وى پادشاهان بودند . سليمان نزد او نامه نوشت و او را به اسلام فرا خواند و او پذيرفت و قبول كرد و سليمان با او ازدواج كرد . گويند كه يكى از شاهكهاى يمن با او ازدواج كرد و او را به پادشاهيش برگرداند و گويند كه وى بدنش پر از موى بود . پس سليمان فرمان داد تا قصرى از آيينه براى وى ساختند و چون خواست بدانجا درآيد پنداشت كه آب است ساقهاى پاى خود را بالا زد و سليمان مويها را ديد و فرمان داد تا نوره و زرنيخ براى وى استخراج كردند . ياد كرد اختلاف مردم در اين قصه و قصهء سليمان گويند تسبيح گفتن كوهها با داود امرى است كه جز او هيچ كس نمىدانست و همچنين سخن گفتن مرغان با سليمان را هيچ كس ديگر نمىشنيد . و اين - چنان كه روايت شده است - مانند تسبيح گفتن سنگريزه در كف پيامبر است چنان كه خداى فرموده : « هيچ چيز نيست مگر اينكه به ستايش او تسبيحگوى است اما شما در نمىيابيد تسبيح آنها را » ( 17 : 44 ) . پس هر كس آن تسبيح را احساس كند با او نيز تسبيح گفتهاند . گويند معنى « و چشمهء مس براى او روان كرديم » ( 34 : 12 ) اين است كه وى به استخراج آن از معدن دست يافت مثل ديگر كانها . گويند معنى « و جوياى مرغان شد و گفت : چرا هدهد را نمىبينم » ( 27 : 3 ) اين است كه وى مردى چابك و هوشيار بوده است و اين در ميان مردم شهرت بسيار دارد كه سبكروان چابك را به نام پرندگان مىخوانند ، از باب تشبيه در سرعت سير . گويند معنى « تا آنگاه كه به درهء مورچگان رسيدند و مورچهاى گفت : اى موران » ( 27 : 18 ) اين است كه ايشان مردمى بسيار ضعيف و ناتوان بودند و هراس داشتند از لشكر سليمان كه بر ايشان ستم كنند ، و معنى « و از سخن او تبسم كرد و خنديد » ( 27 : 19 ) اين است وى زبان ايشان را مىدانست اما يارانش نمىدانستند . گويند و معنى ديوان و پريان ، مردمان سركش و سخت و ماهران و آگاهان ايشان در كارها و صنعتهاى دشوار و سخت است . گويند و تسخير باد كه در يك بامداد يك ماه راه او را مىبرد و در يك شامگاه باز مىگرداند نشانهاى هست از بسيارى و بلندى هيبت او در زمين و چيرگى دولت او كه در فاصلهء يك ماه راه در يك ماه راه ، مردم از او در هراس بودند و اطاعتش مىكردند .