مطهر بن طاهر المقدسي ( المنسوب إلى أحمد بن سهل البلخي ) ( مترجم : محمد رضا شفيعى كدكنى )
308
البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى )
جمعه . و عكرمه از ابن عباس همچنين روايت كرد كه خداى زمين را در روز يكشنبه و دوشنبه آفريد و در روز سهشنبه و چهارشنبه رودخانهها را شكافت و درختان را كاشت و روزيها را مقدر كرد و در روز پنجشنبه و جمعه آسمانها را و آنچه در آنهاست بيافريد . عدىّ بن زيد گويد : در شش روز ، آفريدگان خويش را بيافريد / و واپسين كارش ، صورت بخشيدن انسان بود . حال اگر گفته شود كه روز از طلوع و غروب خورشيد ، حاصل مىشود ، پس چگونه رواست كه معتقد شويم خداى روز را قبل از روز آفريد ؟ گفته خواهد شد كه ما سخن مسلمانان را در اين باره ، پيش از اين ، ياد كرديم كه روز و شب قبل از آفرينش خورشيد و ماه ، آفريده شدهاند و شب و روز را با ماه و خورشيد نسبتى نيست . و ايّام آفرينش همچون ايام اين جهان نيست ، بلكه اندازههايى است براى ظهور خلق در آن . و خداى تعالى روز رستاخيز را روز ناميده است با اينكه در آن روز نه خورشيد است و نه ماه . و گفته است : « و ايشان را بود ، در آنجا ، روزى ايشان بامداد و شبانگاه . » ( 19 : 62 ) و گويند كه خداى خورشيد را در روز يكشنبه آفريد و ماه را در روز دوشنبه و مريخ را در روز سهشنبه و عطارد را در روز چهارشنبه و مشترى را در روز پنجشنبه و زهره را روز جمعه و زحل را روز شنبه و به همين دليل است كه اين ايّام را بدانها نسبت مىدهند و مىگويند : خداوند روز يكشنبه خورشيد است و خداوند روز دوشنبه ماه است و خداوند روز سهشنبه مريخ است و خداوند روز چهارشنبه عطارد است و خداوند روز پنجشنبه مشترى است و خداوند روز جمعه زهره است و خداوند روز شنبه زحل است . و مستحب است كه اعمال را از روز يكشنبه آغاز كنند به دليل عظمت نيروى خورشيد و فرمانروايى آن و سفر را روز دوشنبه آغاز كنند به مناسبت سرعتى كه در سير ماه وجود دارد و حجامت و رگ زدن در روز سهشنبه كه جايگاه مريخ است . و دارو خوردن در روز چهارشنبه كه با عطارد آميخته است و پنجشنبه از براى برآوردن حاجات ، به مناسبت فضل ستارهء مشترى و لهو و شادى به روز جمعه به خاطر زهره و شكار كردن در روز شنبه و در اين باره يكى از شاعران متأخر گويد : نيك است روز شنبه ، به راستى ، از بهر شكار / اگر بىشبهه خواستار آن باشى / و در روز يكشنبه ساختن بنا / چرا كه در اين روز بود كه پروردگار ما آسمانها را بيافريد / و در روز دوشنبه اگر به سفر رفتى بدان / كه با پيروزى و مال باز خواهى گشت / و اگر سر آن دارى كه حجامت كنى ، روز