مطهر بن طاهر المقدسي ( المنسوب إلى أحمد بن سهل البلخي ) ( مترجم : محمد رضا شفيعى كدكنى )

175

البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى )

و از پيامبر ، هنگامى كه دربارهء دلايل بر وجود خداوند پرسيدند ، خداوند به پيامبرش گفت : « بدرستى كه در آفريدن آسمانها و زمينها و برافرود شبها و روزها و رفتن كشتيها در درياها ، بدانچه در وى است مردمان را از منفعتها ، و آنچه مىفرستد خداى تعالى از آسمان از آبها و زنده كند به وى زمينها را سپس خشكيها و آنچه پراكند در وى از جانوران به همه جايها و گرداندن بادها به همه رويها و ابر را فرمان بردار گردانيد ميان آسمان و زمين به باريدن بارانها ، مر خردمندان را بر الوهيت و وحدانيت خدا ، دليل است و حجّت‌ها . » ( 2 : 165 ) پس ، از رهگذر ويژگى كارهاى خويش و شگفتى آثار خويش - كه هيچ كس را در آن تصرّفى نيست - بر ذات خود راهنمونى بخشيد . « و آفريديم از آب پشت آخته ، از كالبدى كه اصل وى از گل ساخته باز آن آب را نطفه گردانيديم در قرارگاه مقرر . » ( 23 : 12 - 13 ) تا آنجا كه گويد : « بزرگ است خداى تعالى نيكوترين مقدّران و بهترين مصوّران . » ( 23 : 14 ) آيا كسى را مىشناسى كه دعوى انجام دادن يكى از اين كارها كند ؟ و گفت : « آيا كه آفريد زمين را و آسمان را و فرستاد مر شما را از آسمان آب باران را و برويانيد با وى بوستانهاى با رنگهاى الوان را . نبود مر شما را توانايى آنكه برويانيد آن درختان را . آيا خداى ديگر است با الله ؟ بلكه ايشان قومىاند كه مىكيبند از راه . يا كى كرد زمين را جايگاه قرار و پديد آورد در ميان وى جويهاى بسيار و پديد آورد بر وى كوه‌هاى استوار و پديد آورد ميان درياى خوش و درياى شور مانعى به كمال اقتدار آيا خداى ديگر است با خداوند آفريدگار ؟ » ( 27 : 61 - 59 ) تا آخر آيات پنجگانه . و اين سخن خداى كه « چه مىبينيد و چه مىگوييد در آن آبى كه در مىاندازيد در ارحام زنان آيا شما صورت مىكنيدش يا ماييم صورت كنندگان ؟ » ( 56 : 59 - 58 ) و با نمودن عجز ايشان بديشان بر ذات خويش راهنمون گرديد كه « اگر شما مملوكان و مقهوران ما نه‌ايد جان به حلق آمده را باز گردانيد اگر راستگويانيد . » ( 56 : 86 - 85 ) و اگر به تكلّف جز از كتاب خداى چيزى بر سرى بياوريم ، افزونيى خواهد بود ، چرا كه كتاب خداى ، از براى آنان كه در آن تدبّر و انديشه كنند ، ميدان پهناورى است . و فرموده است « و در تنهاى شما نيز آيتهاست آيا نمىبينيد ؟ » ( 51 : 21 ) كه شما آنها را ايجاد نكرده‌ايد و نيافريده‌ايد و هيچ يك از امور آن را ، از تندرستى و بيمارى و جوانى ، در اختيار نداريد و فرمود : « هر آينه بنماييمشان آيات خويش در آفاق جهان و در تنهاى ايشان تا پديد آيدشان كه اين حق است . » ( 41 : 53 ) يعنى آنچه آثار صنع و شواهد تدبير و دلايل حدوث جهان ، در آن به وديعت نهاده‌ايم . و در حديثى روايت شده‌ايم كه مردى از محمد بن على يا فرزندش جعفر بن محمد پرسيد : اى فرزند پيامبر خدا ! آيا پروردگار خويش را به هنگامى كه پرستش او مىكردى ، هيچ ديده‌اى ؟ گفت : من خدايى را كه نديده باشم نپرستيده‌ام . و آن مرد پرسيد : چگونه او را