ابن قتيبة الدينوري ( مترجم : ناصر طباطبايى )
283
الإمامة والسياسة ( امامت وسياست ، تاريخ خلفاء ) ( فارسى ) ( چاپ ققنوس )
مىخواست قناتى را حفر كند ، مردم وى را از آن كار بر حذر داشتند تا اين كه مردى نزد او آمد و گفت : اى پادشاه ، تو اگر به كارى دست بزنى حتما موفق خواهى شد زيرا چيزى نيست كه پادشاهان را از كار باز دارد . دست به كار شو ، خداوند نيز به تو كمك خواهد كرد . موسى از شنيدن اين سخنان مسرور شد و از سخن آن پير مرد تعجب كرد . موسى دست به كار شد و براى صنعت كاران تونس بنايى را ساخت و از فاصلهء دورى آب دريا را به سوى آن ساختمان كشيد پس از آن فرمان داد يكصد كشتى بسازند ، پس از اين فرمان تا سال 84 همچنان در آن جا ساكن شد . عطاء بن ابو نافع به همراه عدهاى از سواران از مصر رسيد ، وى از طرف عبد العزيز به سردانيه فرستاده شده بود . موسى در نامهاى براى وى نوشت كه در حال حاضر مسافرت با كشتى خطرناك است ، خودت را به خطر نينداز . در جايى كه هستى بمان و سوار بر كشتى مشو . عطاء توجهى به نامهء موسى نكرد ، و همراه با همراهان خود به جزيرهاى رسيدند كه به آن سلسلة مىگفتند . آن جزيره را فتح كرد و در نتيجه به غنيمتهاى بسيارى دست يافت ، وقتى كه در حال بازگشت بود باد سختى به سوى آنان وزيدن گرفت كه در نتيجه عطا و ياران غرق شدند ، ولى عدهاى از همراهان وى نجات يافتند وقتى كه موسى با خبر شد ، يزيد بن مسروق را به همراه عدهاى به ساحل دريا فرستاد و او وقتى در جستجوى عطاء و ياران وى بود به صندوقى برخورد كرد . اين صندوق مايه اصلى براى ثروتمندى يزيد بود . يزيد گفت : پير مردى را ديدم كه بر عصاى خود تكيه داده بود . وقتى نزد او رفتم با من به جنگ پرداخت ، من دست او را گرفتم و ضربهاى به گردن وى زدم ، در نتيجه به زمين افتاد . پس از آن مقدارى مرواريد و جواهرات و دينار بر زمين ريخت . موسى در سال 85 مردم را براى حركت به سوى دريا فرا خواند ، و آنان را آگاهانيد كه خود به تنهايى مىخواهد به دريا برود . مردم نيز مايل شدند و سرعت به خرج دادند . همگى سوار بر كشتى شدند ، موسى ، نيزهاى خواست و به دست عبد الله پسرش داد و وى را بر آنان حاكم گردانيد . اين جنگ به عنوان جنگ بزرگان و اشراف خوانده شد . اين اولين جنگى بود كه در درياى افريقا صورت گرفت ، عبد الله در جنگ به منطقهء صقليه رسيد و شهرى را كه در آن منطقه بود فتح كرد ، از اين روى همراهان عبد الله به مقدار زيادى غنيمت دست يافتند . مسلمانان همراه وى را از حدود 900 تا هزار نفر گفتهاند . پس از آن عبد الله برگشت . موسى از درگذشت عبد العزيز بن مروان آگاه شد ، و در سال 86 ، وليد بن عبد الملك به خلافت رسيد . وليد عدهاى را براى گرفتن بيعت به سوى موسى فرستاد . پس از آن موسى