ابن قتيبة الدينوري ( مترجم : ناصر طباطبايى )
284
الإمامة والسياسة ( امامت وسياست ، تاريخ خلفاء ) ( فارسى ) ( چاپ ققنوس )
زرعة بن ابى مدرك را به سوى بعضى از قبايل بربر فرستاد ، در نتيجه با آنان جنگ كرد و آنان نيز خود را دوستدار صلح خواندند و بزرگان خود را نزد موسى فرستادند ، موسى نيز به آنان پناه داد . موسى ، عياش بن اخيل را به افريقا فرستاد ، آنان نيز در دريا حركت كردند تا اين كه به شهرى رسيدند به نام سرقوسه و در سال 86 از آن شهر برگشتند ، عبد الله بن مرة براى با خبر شدن از وضعيت موسى در سال 89 به مصر آمد . موسى نيز وى را به درياى افريقا فرستاد و به منطقه سردانيه رسيد و شهرهاى آن را فتح كرد . مقدار غنيمت او بالغ بر سه هزار رأس مىشد و اين به غير از طلا و نقره و ديگر محصولات كشاورزى بود . جنگ سوس موسى فرزند خود مروان را به طرف سوس فرستاد . پادشاه سوس در آن زمان ، مزدانه اسوارى بود . مزدانه به همراه پنج هزار نفر از بزرگان به حركت در آمد ، وقتى كه دو لشكر گرد آمدند ، مروان ديد كه سربازانش براى جنگ با دشمن شتاب مىكنند . مروان در يك دست نيزه و در دست ديگر گرزى گرفته بود . وقتى كه مروان و مزدانه با يك ديگر روبرو شدند ، مردم با يك ديگر جنگ سختى كردند ، مزدانه شكست خورد و مروان پيروز شد . اين جنگ باعث آن شد تا مردم سوس به دست مروان بيفتند . تعداد اسراء حدود چهل هزار نفر مىشد . مروان از آن منطقه حركت كرد و در ميورقه فرود آمد و آن جا را نيز فتح كرد . رسيدن خبر پيروزيهاى موسى به وليد بن عبد الملك خدمتكار وليد بن عبد الملك خبر داده است ، من نزد وليد بن عبد الملك بودم ، روبروى وليد تشتى از طلا بود كه وليد در آن وضو مىگرفت . تا اين كه فرستاده قتيبه بن مسلم از خراسان آمد و خبر پيروزيهايى را به وليد داد . وليد گفت : نامه را از وى بگيريد . وقتى كه نامه را خواند ، فرستادهاى از طرف موسى بن نصير آمد و خبر پيروزى مروان بن موسى را بر مردم سوس آورد . وليد با آگاهى از اين موضوع سجده به جاى آورد و پس از آن روى به من كرد و گفت : در را ببند و كسى را به داخل راه مده . وقتى كه وليد را ترك كردم و در را بستم ، كودكى نزد وليد مشغول بازى بود . وليد بار ديگر سجده به جا آورد اين بار طولانى بود . كودك در تشت افتاد ،