ابن قتيبة الدينوري ( مترجم : ناصر طباطبايى )

277

الإمامة والسياسة ( امامت وسياست ، تاريخ خلفاء ) ( فارسى ) ( چاپ ققنوس )

ميزان ده هزار دينار جريمه قرار داد و آنان را با دست‌هاى بسته به سوى عبد الملك فرستاد . ورود موسى به افريقا و حوالى آن به صورت مخفيانه بود ، چنان كه مسلمانان توانايى نداشتند در روزهاى عيد بيرون بيايند . زيرا دشمنان نزديك آنان بودند . سقف مسجد آنان از چوب بود ، در آن مسجد قبله توسط حسان بن نعمان بر پا شده بود كه ساختمانى ضعيف داشت . كوه‌هاى آن غير قابل عبور بود و بيش‌تر سرزمين آن را دشت تشكيل مىداد . سخنان موسى بن نصير در افريقا وقتى كه موسى به افريقا رسيد ، نگاهى به كوه‌ها و اطراف آن انداخت ، مردم را گرد آورد و پس از ستايش پروردگار چنين گفت : اى مردم ، پيش از من يكى از اين دو مرد بر شما حاكم بود ، مردى مسلمان كه راحتى را دوست مىداشت و از آنچه به دستش مىرسيد اگر كم بود خشنود بود . دوست نمىداشت سخنى بگويد و دوست داشت در صلح و آسايش باشد و يا اين كه مردى بود كه از عقيده‌اى ناتوان برخوردار بود ، و شناخت كمى داشت . او برادر جنگ نبود مگر شب هنگام . آنانى كه پيش از من بودند در پى دشمنان دور بودند و از دشمنان نزديك پرهيز داشتند ، به خدا سوگند اين دژها را رها نخواهيم كرد و از اين كوه‌هاى سر به فلك كشيده عبور خواهيم كرد ، در آن صورت خداوند همه يا بعضى از آنها را براى مسلمانان فتح خواهد كرد ، خداوند بهترين داوران است . فتح زعوان مردمى از بربران در زعوان زندگى مىكردند . به آنان عبدوه مىگفتند . يكى از بزرگان آنان به نام ورقطان حكومت را در زعوان بر عهده داشت . آنان همواره مواظب كارهاى مسلمانان بودند و حركات آنان را زير نظر داشتند . ميان زعوان و قيروان فاصله يك روز تا شب راه رفتن بود . موسى پانصد سوار را به سوى آنان فرستاد . فرمانده آنان عبد الملك نام داشت . وى به همراه سواران خود بر مردم ورقطان حمله كردند و آنان را شكست دادند . خداوند آن دژ را براى موسى فتح كرد در حالى كه تعداد دام‌هاى به دست آمده ده هزار رأس مىشد . اين اولين بارى بود كه غنيمتى به دست موسى مىافتاد . موسى پس از آن فرزند خود عبد الرحمن را به سوى بعضى از سرزمين‌ها فرستاد وى نيز توانست يكصد هزار رأس دام با خود بياورد و بار ديگر فرزند دوم خود مروان را فرستاد كه او نيز توانست يكصد هزار رأس دام به دست آورد ، خمس اين مقدار در حدود 60 هزار رأس مىشد .