ابن قتيبة الدينوري ( مترجم : ناصر طباطبايى )
206
الإمامة والسياسة ( امامت وسياست ، تاريخ خلفاء ) ( فارسى ) ( چاپ ققنوس )
تو از پسران آنان بهتر نيست ، آنچه از پسر تو ديده شده است از پسران آنان ديده نشده است . تو مرا از اين كه ميان مسلمانان تفرقه ايجاد كنم مىترسانى ، من اگر خدا بخواهد هرگز چنين نخواهم كرد ، ليكن اگر مردم پايدارى كنند در آن چيزى كه آنان وارد شوند من نيز وارد خواهم شد . معاويه گفت : خدا تو را رحمت كند ، تو هيچ گونه اختلافى با كسى ندارى . معاويه آنچه را به عبد الله بن عمر گفته بود به عبد الرحمن بن ابو بكر نيز گفت . عبد الرحمن در پاسخ معاويه چنين گفت : اى معاويه ، به خدا سوگند ، تو دوست دارى كه ما تو را در آنچه دربارهء يزيد گفتهاى وكيل خود قرار دهيم . سوگند به كسى كه جانم در دست اوست ما اين كار را به شوراى مسلمانان مىسپاريم . آن گاه برخاست تا برود ، ولى معاويه گوشهء لباس او را گرفت و گفت : آنچه را كه مىخواهى انجام بده . معاويه در ادامه سخنان خود به عبد الرحمن گفت : اين سخن را به اطلاع مردم شام نرسان زيرا براى تو مىترسم . معاويه آنچه را كه به عبد الله بن عمر گفته بود به عبد الله بن زبير نيز گفت و افزود : تو روباه حيلهگرى هستى از اين سوراخ بيرون مىروى و به سوراخ ديگر وارد مىشوى ، تو اين دو نفر را تحريك كردهاى . عبد الله بن زبير گفت : مىخواهى براى يزيد بيعت بگيرى ، اگر ما با او بيعت كنيم ، از كدام يك از شما پيروى كنيم . از تو پيروى كنيم يا از او ؟ اگر از خلافت خسته شدهاى به كنار رو و با يزيد بيعت كن . ما نيز با او بيعت مىكنيم . سخنان زيادى ميان معاويه و عبد الله بن زبير رد و بدل شد تا اين كه معاويه به او گفت : به خدا سوگند تو خود را به كشتن مىدهى . پس از آن معاويه به آنان اجازه داد تا خانه را ترك گويند ، خود وى نيز به مدت سه روز با مردم ديدار نكرد . آن گاه فرمان داد تا مردم را در مسجد گرد آورند و آنان را دور تا دور منبر نشاند و پس از حمد و ستايش پروردگار چنين گفت : مردم مدينه ، در صدد آنم تا از شما براى يزيد بيعت گيرم . هيچ قريهاى را بدون گرفتن بيعت براى يزيد راحت نخواهم گذاشت ، به خدا سوگند اگر كسى از مسلمانان را مىشناختم كه بهتر از يزيد باشد ، با وى بيعت مىكردم . حسين بن على برخاست و گفت : به خدا سوگند تو كسى را رها كردى كه هم او و هم پدرش و هم مادرش از يزيد برتر هستند . معاويه گفت : به گمانم خودت را مىگويى ؟