الشيخ محمد تقي فلسفي
264
الحديت ( روايات تربيتى از مكتب اهل بيت ع )
عن علىّ عليه السّلام قال : لان يكون الحرّ عبد العبيده خير من ان يكون عبدا لشهواته . « 1 » على عليه السّلام فرموده است : انسان آزاد اگر به بردگى بندگان خود تن در دهد بهتر از آنست كه بندهء شهوات خويش گردد . قال علىّ عليه السّلام : الشّرّ كامن في طبيعة كلّ احد فان غلبه صاحبه بطن و ان لم يغلبه ظهر . « 2 » على عليه السّلام فرموده است : بدى و بدخواهى كه ناشى از هواى نفس و حسّ درندهخوئى بشر است همواره در نهاد همهء انسانها بطور پنهانى وجود دارد . اگر آدمى با نيروى ايمان و صفات انسانى بر آن غلبه كند تمايل بدى بضمير باطن رانده مىشود و همچنان پنهان ميماند . و اگر نتوانست بر كشش حيوانى خود پيروز گردد تمايل بدى بروز مىكند و از پس پردهء اختفاء بيرون مىآيد . و عنه عليه السّلام : النّفس مجبولة على سوء الادب و العبد مامور بملازمة حسن الادب و النّفس تجرى بطبعها في ميدان المخالفة و العبد يجهد بردّها عن سوء المطالبة فمتى اطلق عنانها فهو شريك في فسادها و من اعان نفسه في هوى نفسه فقد اشرك نفسه في قتل نفسه . « 3 » و نيز فرموده است : تمايل نفس امّاره برفتار ناپسند است ، ولى
--> ( 1 ) شرح ابن ابى الحديد ، جلد 20 ، صفحهء 334 ، كلمهء 832 ( 2 ) فهرست غرر ، صفحهء 173 ( 3 ) مستدرك 2 ، صفحهء 270