الشيخ محمد تقي فلسفي

165

الحديت ( روايات تربيتى از مكتب اهل بيت ع )

مراء و جدال المراء لا يخلو من اربعة اوجه : امّا ان تتمارى انت و صاحبك فيما تعلمان فقد تركتما بذلك النّصيحة و طلبتما الفضيحة و أضعتما ذلك العلم ، او تجهلانه فاظهرتما جهلا و خاصمتما جهلا ، و امّا تعلمه انت فظلمت صاحبك بطلب عثرته ، او يعلمه صاحبك فتركت حرمته و لم تنزل منزلته و هذا كلّه محال . فمن انصف و قبل الحقّ و ترك المماراة فقد اوثق ايمانه و احسن صحبة دينه و صان عقله . « 1 » حضرت حسين عليه السّلام فرموده : بحث و گفتگوهائى كه به مراء و خصومت منتهى مىشود از چهار صورت خارج نيست : يا تو و طرف گفتگويت به حقيقت مورد بحث ، عالم و آگاهيد با اين حال با يك ديگر جدل ميكنيد ، در اين صورت شماها با بحث و مجادله ، دوستى خود را ترك گفته‌ايد ، خواستار رسوائى شده‌ايد و به علم خود اعتنا نكرده و آن را خوار شمرده‌ايد . با آنكه تو و طرف مقابلت از موضوع مورد بحث چيزى نميدانيد و هر دو از آن ناآگاه و بىاطّلاعيد ، در اين صورت شماها با بحث و جدل ، نادانى خود را آشكار ميسازيد و روى جهل ، با يك ديگر مخاصمه ميكنيد . يا آنكه تو مطلب مورد بحث را ميدانى و طرف مقابلت نميداند در اين صورت با ادامهء بحث ، به رفيق خود ستم روا ميدارى ، زيرا ميخواهى

--> ( 1 ) مستدرك ، جلد 2 ، صفحهء 98